Hoe ruim je rommel op

Rommel nederlandAls je een dakkapel op je huis wil zetten of een hek rond je tuin wil plaatsen, dan is daar een vergunning voor nodig die aan een aantal regels is gebonden. Die regels moeten voorkomen dat Nederland een rommelig uiterlijk krijgt.
Nou geldt hetzelfde voor bedrijven en gemeenten, maar blijkbaar is daar iets goed mis gegaan. Want ineens is er de taskforce '
Mooi Nederland'. Rijksoverheid (VROM, LNV, EZ), provincies (IPO) en gemeenten (VNG) gaan de krachten bundelen om de hoeveelheid rommel die bedrijventerreinen leveren grondig aan te pakken.
Diverse deelnemers in die taskforce hebben verschillende opvattingen over hoe mooi nederland is. Op de website van het VNG zegt een SGP-wethouder uit Kampen, die op reisjes naar Zeeland zowel mooi ingepaste bedrijfsterreinen ziet, als foeilelijke lokaties, dat het landschap ernstig wordt ontsierd. De directeur van het Ruimtelijk Planbureau vindt het te gemakkelijk om te zeggen dat je tegen verrommeling bent en zegt: “De ruimtelijke inrichting van Nederland verandert, dat is zeker. Maar om te weten of zij rommeliger wordt, moet je voor ogen hebben hoe Nederland eruit behoort te zien.”
Tja, nu maar hopen dat de taskforce
in mei 2008 met het gevraagde advies kan komen. Minister Cramer van VROM zit ondertussen niet stil. Eerder dit jaar wilde ze weten hoe het landschap langs snelwegen er uit zou moeten zien. De snelwegen zelf laat ze natuurlijk met rust, gevoelig thema, maar wat de automobilist van achter zijn stuur wenst te zien, vind ze veel interessanter. En wat was het resultaat? De één geniet 's avonds en 's nachts van de verlichte raffinaderijen in het Rijnmondgebied, een ander prefereert een weidse blik over veengebieden bij Zoeterwoude. De Moerdijkbrug is voor iemand het meest mooie om naar uit te kijken, terwijl weer een ander wegzwijmelt bij de houtwallen essenrijen die het landschap doorsnijden bij Staphorst.
Tot zover de keuze van de burger.
Provinciale bestuurders waren erg gecharmeerd van een blik op de Zeeuwse delta of van een rij windmolens lang het Tjeukermeer.
Zoveel zielen, zoveel uitzichten. Wat me terugbrengt naar de directeur van het Ruimtelijk Planbureau, die zich afvraagt of de rijksoverheid wel met straffe hand de regie over de inrichting van het landschap moet nemen. Want valt er uit zoveel meningen wel een algemeen beleid te formuleren?
Zijn vraag over wat we onder rommel verstaan, zal ook geen eenduidig antwoord opleveren. Duidelijk is wel dat als Nederland wordt vol geplempt met raffinaderijen of fabrieksloodsen het niet goed is voor de ecologsiche hoofdstructuur. Louter alleen weidse weiden en beboste bermen is een stuk frisser, maar dat kan onze economie weer niet hebben. Wat dan wel?
Architecten en planontwikkelaars zouden de opdracht moeten krijgen meer gevarieerd te bouwen. Daar wordt het nog rommeliger van, zeker. Maar dat kan ook mooier zijn. Als je nu langs neerlands snelwegen jakkert, trekken herhaaldelijk deja vues van gelijk uitziende bedrijfsterreinen aan je voorbij. Het is dat je TomTom zegt dat je ergens anders bent, maar het idee dat je geen meter opgeschoten bent wordt hier sterk door bevorderd.
Dat geldt ook voor woonwijken. Waar je ook bent in Nederland, het blijft frappant hoe verschillende wijken op elkaar lijken. De diversiteit aan inwoners mag ook tot uitdrukking komen in een diversiteit aan bebouwing.
Tot slot kan de overheid ook zeggen: laat de boel eens met rust. De overheid kan een halt toeroepen aan nieuw te bouwen bedrijfslokaties, die vervolgens jaren leegstaan. Laat bedrijven eerst de nu nog leegstaande complexen bezetten. Pas als een dringende noodzaak aan nieuwbouw is aangetoond, kan overwogen worden daar een leuk plekje voor uit te zoeken.
Stel je bent bevordert tot rijksbouwmeester. Hoe mooi zou jouw rommel nederland dan maken?

Menselijke waarde

EtalagepoppenDit was de week van de menselijke waarde. De commissie Frijns liet weten dat de topverdieners in het bedrijfsleven in hun waarde gelaten moesten worden, minister ter Horst maakte bekend wat een beetje bobo in de (semi) publieke sector waard is en het SCP kwam met de armoedemonitor, die liet zien hoeveel mensen er eigenlijk geen stuiver waard zijn.
Wat een beetje mens nu echt waard is kan je lezen op
grenswetenschap.nl. Volgens amerikaanse onderzoekers is een mens niet meer dan 75 eurocent waard. Gemeten naar het aantal bruikbare mineralen dat we in ons lichaam hebben. Japanse onderzoekers benaderen het wat optimistischer. Als je je huid verkoopt, kan dat zo'n € 2,50 opleveren. Dat schiet lekker op.
Als je het zo bekijkt, vraag je je af waarom iemand die aardig bedreven is in een balletje ophouden voor een vreselijke smak centen het voetbalveld op wordt gestuurd. Mineralen en huid, wat meer is een mens tenslotte, zijn goed voor € 3,25 bij elkaar.

De vraag die dit alles oproept is: hoeveel mag een mens meer waard zijn, dan alleen de waarde van zijn materiële existentie.
Nu zijn er, behalve mineralen en huid, wel meer lichamelijke dingetjes met marktwaarde. Donororganen zijn beduidend meer waard en als je de hele rimram in de aanbieding gooit (op de wallen of als het volgende topmodel) kun je ook een leuk prijsje maken.

Maar een mens is meer dan fysieke existentialiteit. Althans, volgens vele mensen zelf. Neem nou de ziel. De meningen verschillen behoorlijk over de locatie van het geval, maar dat die te koop is staat vast. Vaste afnemer is de duivel. Gelukkig hebben we nu een regering die alles in het werk stelt dat we onze ziel niet voor een prikkie aan allerlei duivelse elementen overleveren.

En dan zijn er nog zo wat vage onderdelen als “kwaliteiten”, “competenties” en “vaardigheden”. Het bewijs dat het om vage onderdelen gaat, wordt geleverd door de grote verschillen waarmee die componenten worden beloond. Dat leidt weer tot voortdurende discussies over de marktwaardeverschillen tussen bakkers en chirurgen, tussen een treinmachinist en een minister-president en tussen de portier en een “dikke deur”.

Albert Einstein, die behalve aardig kon rekenen, ook heel gevatte dingen kon zeggen, beweerde ooit: “De werkelijke waarde van een mens kan gevonden worden in de mate waarin hij bevrijding van zijn eigenbelang heeft bereikt”.
Had de genius daar gelijk in? Of zijn er andere kriteria waarmee we onze waarde kunnen bepalen? Hoe bepaalt u uw waarde eigenlijk?

Fijn, Frijns!

Frijns Nou, het hoge woord is er uit. De commissie Frijns heeft gesproken. Het gaat prima met de openheid van het bedrijfsleven. Keurige jaarverslagen, aardig inzicht in doelen en werkwijzen, leuke overzichten van de organisatiestructuren, De aandeelhouders hebben eigenlijk niet te klagen over de informatie die ze ter beschikking kunnen krijgen. Wat zeuren die nou over een nalevingspercentage van 63 procent? Frijns weet wel beter: de code Tabaksblat wordt voor 95% nageleefd.

Twee dingetjes ziet de commissie Frijns graag nog wat verbetert. Meer vrouwen in de besturen. En misschien, heel misschien kan er ook wat aan de over-the-top inkomsten van de bestuurders worden gedaan?

Nee, geen ingrijpen van de regering, alsjeblieft zeg! Het zijn hardwerkende mannen en een enkele vrouw, dus dat mag ook beloond worden.

Hoe druk moeten we ons eigenlijk maken over topsalarissen en megabonussen? Bekijk de lijst eens die de Volkskrant heeft gemaakt. Ik kan me voorstellen dat penningmeester van staat, de heer Bos, daar toch iets van wil meepikken.

Doe dat nou niet Wouter, zegt Frijns. Laat ze het zelf regelen. Als je de commissarissen in de raden van toezicht wat beter op de topbestuurders laat passen, dan komt het best wel goed. Heel fijn, Frijns!

Een dag eerder had Frijns nog een persbericht de wereld ingestuurd, waarin hij zich beklaagde over te vroeg uitgelekte informatie uit zijn schoolrapport. Informatie die ook nog eens onjuist zou zijn (zie het artikel hier van afgelopen dinsdag). Oordeelt u zelf:

Commissie Frijns (persbericht)

Tweede rapportage Monitoring Commissie (inclusief marktconsultatie)

De corporate governance code werkt!

Op het gebied van het beloningsbeleid is de transparantie gering. Het beloningsbeleid en de uitkomsten ervan dienen in inzichtelijke en begrijpelijke termen aan de aandeelhoudersvergadering te worden voorgelegd. Het is de taak van de raad van commissarissen daarvoor te zorgen.

Beloningsbeleid

De Commissie is bezorgd over de geringe transparantie van de beloning van bestuurders en (de gegeven uitvoering aan) het beloningsbeleid. Het beloningsbeleid en de uitkomsten ervan dienen in inzichtelijke en begrijpelijke termen aan de aandeelhoudersvergadering te worden voorgelegd. Het is de taak van de raad van commissarissen daarvoor te zorgen; dit houdt in dat de raad van commissarissen moet toezien op de eenvoud van de beloningscontracten.

De Commissie bepleit een leesbare integrale en uniforme behandeling van het beloningsbeleid en de uitkomsten daarvan voor in een separaat onderdeel van het jaarverslag.

Het thema beloningen en beloningenbeleid zal in 2007 nader in kaart worden gebracht.

Uit het rapport:

Om onbegrensde en onbedoelde stijgingen van variabele beloningen te voorkomen zorgt de raad van commissarissen op het tijdstip van de toekenning van korte en/of lange termijn variabele beloningen (in het vooruitzicht stellen) ervoor dat elk van deze variabele componenten niet meer kan bedragen dan een bepaald maximum percentage van het vaste bruto salaris. Het door de raad van commissarissen gehanteerde beleid ten aanzien van de maximale verhouding tussen vaste en variabele beloning wordt door de vennootschap openbaar gemaakt.

Financieel Dagblad

Commissarissen moeten kritischer zijn op mogelijke excessen in de variabele beloning van topbestuurders. Zo zou moeten worden voorkomen dat een overnamepremie wordt verdisconteerd in het beloningspakket van de ceo.

Dat kan door de waarde van zijn aandelenpakket en andere variabele beloningsvormen te bevriezen bij aanvang van de onderhandelingen. Ook zouden opties moeten worden vermeden als beloningsinstrument, omdat die te vaak ongewenste effecten hebben.

Deze aanbevelingen doet de commissie-Frijns tijdens de presentatie van het onderzoek naar bestuurdersbeloningen. Frijns wil dat er een betere relatie komt tussen beloning en prestaties.
Commissarissen als poortwachters

De commissie die de werking van de Code Tabaksblat toetst, vindt dat commissarissen bij uitstek de poortwachters kunnen en moeten zijn in het beloningsdebat. Beloningspakketten zijn echter zo ingewikkeld geworden dat zij de mogelijke consequenties niet overzien en soms zelf ook verrast worden door de uitkomst. Daarom moeten de beloningspakketten worden versimpeld.

Frijns doet een aantal suggesties om te voorkomen dat de beloning door het dak gaat als gevolg van een koersexplosie door een overname of beurshausse.
Bedrag in contanten

‘Frijns’ wijst volgens ingewijden niet alleen op de mogelijkheid aandelenpakketten te bevriezen bij overnames. Een alternatief is om niet langer elk jaar een hoeveelheid aandelen toe te kennen, maar een bedrag in contanten dat de waarde van die aandelen vertegenwoordigt. Daarmee wordt het effect van extreme koersstijgingen geneutraliseerd. Een derde mogelijkheid is het gemiddelde van de koersontwikkeling over de regeerperiode van de topman te hanteren als waardebepaling.

De kernpunten zij dus wel degelijk genoemd en juist vermeld door het Financieel Dagblad: commissarissen moeten beter opletten en afspraken maken. En de invloed van variabele componenten (koerswijzigingen bijvoorbeeld) kan met een “bevriezingsprecentage” binnen de perken gehouden worden. Sjonge, sjonge, Frijns! Wat zat het Financieel Dagblad ernaast zeg!

Ik snap wel dat, diep in zijn hart, minister Bos iets wil doen met die hoge beloningen. Er zijn slechts 45 bestuurders die meer dan 1 miljoen per jaar incasseren en nog zo'n 66 die boven de half miljoen per jaar toucheren. Als je voor die twee groepen nou de hoogste belastingschijf (52%) op een misdadig socialistische wijze verhoogt naar respectievelijk 75 en 60 procent, dan zou dat de staatskas minstens 53 miljoen euro opleveren. Ter vergelijking: daar kan slechts 0,2% van de onderwijsbegroting mee betaald worden, maar weer wel 4,4% van de kosten van volkshuisvesting.

Nou hoeft een minderheid van 111 mensen natuurlijk niet solidair te zijn met de rest van nederland. Dat zullen ze, zo luiden diverse voorspellingen, ook niet zijn. Als minister Bos ook maar 1 minimaal procentje belastingverhoging voor die mensen invoert, smeren ze hem als de bliksem naar 'Het Buitenland'. En dan zijn we alles kwijt. Nee, het is maar goed dat Frijns deze kwetsbare groep in bescherming neemt.

De commissie Frijns gaat onverdoten verder. Ze gaan de marktpartijen consulteren met de bedoeling een reactie te krijgen over “de communicatie tussen aandeelhouders en vennootschap en over het toepassingsbereik van de Code (Tabaksblat)”. Ik ben benieuwd of de burger (consument, werknemer) ook zo'n marktpartij is. Want per 1 januari stijgen heel wat prijzen weer en is al aangekondigd dat bijna iedereen nauwelijks tot geen salarisstijging op zijn loonstrookje te zien zal krijgen. Dat is zeker. Zo transparant is de economie hier nou ook weer wel.

Maakbaarheid illusie?

MaakbaarheidDe 11e kandidaat voor de Donkey Shocking Award is binnen. Dankzij redacteur Spuyt van GeenCommentaar. Zijn stukje hier als gastlogje:

Quote van de Dag: Maakbaarheid is een illusie
Auteur: Spuyt12

“Als we denken dat onze samenleving voor honderd procent maakbaar is, komen we bedrogen uit. Niet alles is calculeerbaar, controleerbaar. [..] Dan gaan we naar een staat die we niet willen, een politiestaat. Een overheid die tot achter de voordeur komt kijken wat we uitspoken. Willen we dat?“

Hoogleraar Bestuurskunde Paul Frissen gelooft niet in de maakbare samenleving, en vindt deze zelfs gevaarlijk.

Onder zijn leiding kwam het boek 'Betoverend bestuur' tot stand, dat oproept de ontwikkelingen op het vlak van de staatsbemoeienis te keren. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan Minister Hirsch Ballin van justitie. Deze was het daar wel mee eens:
“Bij de overheid zijn veel mensen bezig met deelgebieden, eigen projecten. Als je niet uitkijkt, weet je niet meer waarover het gaat. Of waar het goed voor is of voor wie.”

Spuyt bedankt, je hebt me een kandidaat geleverd voor de Donkey Shocking Award.
Nu ben ik helemaal geen expert op het gebied van “maakbaarheid”, maar ik vermoed wel dat we zonder niet kunnen. De vraag die de professor oproept is, hoe je dingen maakbaar maakt.In het persbericht is goed te lezen dat ook hij gelooft in maakbaarheid. Niet door wetgeving, protocollen en kwaliteitskeurmerken maar door “variatie, zingeving en betekenisvorming”. In zijn boek zal hij ongetwijfeld uitleggen wat dat kan inhouden.

Wat de professor doet is wat wij allemaal doen: iets werkt niet lekker en dan gaan we dingen verzinnen die het beter moeten maken. Dat gaat het hele menselijke bestaan al zo.En jawel, soms gaan dingen dan beter, soms ook niet, en veel vaker blijven we nieuwe dingen, termen, begrippen, procedures bedenken omdat het nooit af is.
Terecht merkt de professor op dat je niet 1 regeltje voor honderden mensen moet bedenken, maar honderden regeltjes; één voor elk mens. De verschillen moeten, zo zegt hij, gekoesterd en beschermd worden.

Hoe doen we dat? Door met elkaar afspraken te maken over hoe we “verschillen” definiëren, hoe we die dan “koesteren” en welke “bescherming” we nodig denken te hebben. Dat is maakbaarheidsdenken. We spreken wat af en denken dat het dan wel goed komt. Zo blijven we aan de gang. Meestal in golfbewegingen die erg op elkaar lijken. Zo is er in de 60'er jaren behoorlijk tegen overheidsbemoeienis aangeschopt, nu lijken veel mensen weer behoefte te hebben aan de regering als schoolmeester. Die gaat zich ook zo gedragen tot men dat weer zat is. Op naar de volgende golf.

Maakbaarheid is geen illusie. Het is een kenmerkende eigenschap van mensen en heeft zowel hele sterke, als zwakke punten. We vonden het vuur uit en kregen milieuvervuiling. We vonden het wiel uit en kregen een overhaaste samenleving. We ontdekten het DNA en zijn aan onszelf gaan knutselen. We vonden de democratie uit, die ook zo zijn tirannieke kanten kent.
We maken regels, richtlijnen, bedenken andere manieren om vitaal bezig te blijven en altijd levert het iets moois op èn zaken waar we minder tevreden over zijn.

Het positieve van het betoog van Paul Frissen is, dat we moeten erkennen dat we allemaal in maakbaarheid geloven en dat we wel continu kritisch moeten kijken hoe we daar mee bezig zijn. Keuzes durven maken, op je bek gaan, opkrabbelen en weer doorgaan. Erken dat elk stukje maakbaarheid een constructiefoutje zal bevatten.

Hoogleraar Paul Frissen bedoelt het erg goed. Maar houdt hij wel genoeg rekening met onderling onbegrip over woorden? En hoe voorkom je dat mensen zijn ideeën zo uitleggen dat ze precies in hun straatje passen en dus een ongewenste maakbaarheid krijgen?

Paul Frissen is hiermee de 11e en laatste genomineerde voor de Donkey Shocking Award. In januari vraag ik de lezers hier hun beste Donkey Shocking te kiezen. Ik hou jullie daarvan op de hoogte.

Heb je een code, dan heb je ook wat

Diverse codes Al die codes, wat moeten we er eigenlijk mee? Wel, mag ik de vogende codes even doorgeven?
De ster van Betlehem kan je niet zomaar vervangen door een meer geavanceerde navigator. Da's je reinste blasfemie. Dus mag de Reclame Code Commissie zich buigen over een klacht van de Stichting Schreeuw om Leven, die de reclame van electronica-gigant Dixons aan de kaak stelt. Dixons komt onder andere met een cartoon waarop de drie wijzen met behulp van een TomTom de weg naar de geboorteplaats van de jongeheer proberen te vinden.

Alsof TomTom een heldere ster is! Absoluut niet, zegt de VEB (Vereniging voor Effectenbezitters). Dat bedrijf scoort beroerd als het gaat om transparantie. De VEB komt met een lijst van 44 beursgenoteerde bedrijven die onderzocht zijn op naleving van de Code Tabaksblat. TomTom staat op een gedeelde 16e plaats en moet 34 bedrijven boven zich dulden. Over de hele linie kan de uitvoering van de Code Tabaksblat nog steed stukken beter, vind het VEB. De gezamenlijke effectenbezitters menen zelfs dat de commissie Frijns, die aanstaande woensdag met een nieuw rapport komt over de implementatie van de code, maar het beste vervangen kan worden door een veel krachtiger commissie. Overigens stelt de VEB, toch geen gezworen vijanden van meer liberale principes, dat wetgeving misschien beter is dan zelfregulering, om de Tabaksblat-code er nu eens goed in te rammen. Nooit gedacht dat effectenbezitters communistisch zouden worden, maar dat krijg je als men zich verenigt in solidariteit.

Dat de commissie Frijns maar eens plaats moet maken voor meer daadkrachtiger types, lijkt gestaafd te worden door een actie van de commissie zelf. Het Financieel Dagblad klapt vandaag al uit de school en publiceerde enkele bevindingen uit het rapport dat pas morgen wordt gepresenteerd. De commissie Frijns reageerde met een persbericht, waarin het niet alleen de “voortijdige” bekendmaking betreurt, maar bovendien stelt dat de gelekte informatie onjuist is. Dat laatste zullen we dus woensdag kunnen beoordelen.

De transparantie die de commissie Frijns moet stimuleren, geldt dus niet voor haarzelf. Het Financieel Dagblad beroept zich op 'ingewijde bronnen'. Kennelijk is er binnen de commissie ernstige onenigheid over hoe transparantie gedefinieerd en gepraktiseerd moet worden.

Hot item bij die Tabaksblat-code zijn nog steeds de hoge beloningen. De VEB meldt: ” Geen van de AEX en AMX ondernemingen is transparant omtrent methode en verantwoording van de toekenning van bonussen, zowel achteraf als vooraf.”

Het Financieel Dagblad lekt: “Commissarissen moeten veel kritischer zijn op mogelijke excessen in de variabele beloning van topbestuurders. Zo zou moeten worden voorkomen dat een overnamepremie wordt verdisconteerd in het beloningspakket van de ceo.”

Voorzitter Dorenbos van de stichting Schreeuw om leven klaagt: ” Vooral in de kersttijd ligt dat gevoelig. Er zijn grenzen.” Ja, allicht, hij vreest natuurlijk een overname van de kerstgedachte. Dixons is onderdeel van Dexcom, één van die buitenlandse investeerders die hier het commerciële erfgoed lijken over te nemen. Ook daar gaat de commissie Frijns wat over zeggen, maar dat mag ik dus nu niet verklappen. Als ik Dorenbos was, zou ik niet naar de Reclame Code Commissie stappen, maar een aanzienlijk belang kopen in TomTom. Dan kan-ie De Heer weer eens goed op de kaart zetten en alle dolenden de richting wijzen.

Nee, het zal nog wel wat jaartjes duren voor beursgenoteerde bedrijven de tranparantie die de bijbelse codes nu eenmaal missen, definitief van zich af schudden en glashelder hun beleid en beloningen kenbaar maken. Als dat er al ooit van zal komen.

Belastend wachtwoord

WachtwoordToen de virtuele wereld hier nog slechts bestond uit de televisiezenders Nederland 1, 2 en 3, leek het leven veel simpeler. Er was een redelijke duidelijkheid over goed en slecht. Had je iets misdaan en de politie stond voor je deur, dan was er geen sprake van dat je de toegang kon weigeren. Deed je dat wel dan forceerde de lange arm zich een weg naar binnen. Dat kon natuurlijk niet zomaar. Een rechterlijk bevel was het toegangskaartje tot jouw privé-domein. En had je wat illegaal spul achter slot en grendel in een burolaatje gedaan, dan kon je mooi de sleutel ophoesten. Die had je net ingeslikt, in de hoop dat ze zo jouw cirminele geheimen niet zouden ontdekken. Lukte het hoesten niet dan werd je “gevisiteerd”. De lange arm baande zich een weg door de achterdeur van je lichaam.

Nu heeft de politie het soms een stuk lastiger. Met name als het om illegale waren op de pc gaat. De pc is niet zomaar een burolaatje. Het is jouw persoonlijke archief, waar je hele hebben en houden in kan zitten. Elk document, elke foto, elk filmpje dat op de pc staat kun je beveiligen met een code, zodat het niet voor iedereen toegankelijk is. Die virtuele sleutel heb je natuurlijk niet zomaar op zak. Die zit in je hoofd. En omdat martelen verboden is, kan het een verschrikkelijke klus voor de politie zijn om achter je wachtwoorden te komen. Er zijn programmaatjes voor, maar voor het juiste wachtwoord is gevonden kunnen er kostbare uren voorbijgaan.

In Amerika heeft een federale rechter het politie-onderzoek naar kinderporno op de laptop van een verdachte nog lastiger gemaakt. De rechter bepaalde dat de verdachte niet verplicht was zijn wachtwoord te vertellen, op grond van de grondwettelijke bepaling dat niemand belastende gegevens over zichzelf hoeft vrij te geven. De officier van justitie neemt hier natuurlijk geen genoegen mee en is in hoger beroep gegaan. Nu is het wachten op een uitspraak van het Hooggerechtshof. Ondertussen kan de verdachte natuurlijk alle belastend materiaal van zijn laptop wissen. Kwestie van een paar minuten, denk ik.

Nederland kent ook grondwettelijke bepalingen die moeten voorkomen dat wie dan ook, de politie incluis, zomaar je privédomein binnenstruint. Maar als er voldoende aanwijzingen voor een verdachtmaking zijn, dan is een rechterlijk bevel zo voor elkaar. Je kan de deur op slot gooien, maar met een stormrampje is men fluks binnen. Met die stormram kan men ook je pc te lijf, maar dat zou vernietiging van eventueel bewijsmateriaal betekenen. Hoe moet de politie dan te werk gaan?

Wel, ook hier hoeft een verdachte niet mee te werken aan het verkrijgen van voor hem belastend materiaal. Nu zijn anderen, die op de hoogte kunnen zijn van wachtwoorden, wel verplicht die op te geven. Met andere woorden: de politie kan je provider of de systeembeheerder op je werk wel verplichten je wachtwoord vrij te geven. Artikel 125k van het wetboek van strafvordering zegt:

1.Voor zover het belang van het onderzoek dit bepaaldelijk vordert, kan (…) tot degeen van wie redelijkerwijs kan worden vermoed dat hij kennis draagt van de wijze van beveiliging van een geautomatiseerd werk, het bevel worden gericht toegang te verschaffen tot de aanwezige geautomatiseerde werken (…)
2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing indien in een geautomatiseerd werk versleutelde gegevens worden aangetroffen (…)
3. Het bevel, bedoeld in het eerste lid, wordt niet gegeven aan de verdachte. (…)

Denk je dus veilig achter je wachtwoord te zitten, komt de politie via de deur van je provider binnen. Raar overigens dat de politie in Amerika niet naar de provider van de verdachte kan stappen, zoals hier dus wel geregeld is. Nu de rechercheurs de wanhoop nabij zijn omdat ze niet bij het bewijsmateriaal kunnen, is de uitspraak van de federale rechter is bijna uitlokking van meer suspecte verhoormethoden. Maar goed, zover komt het waarschijnlijk niet omdat ze daar in de VS al eerder heel vervelend mee in het nieuws gekomen zijn.

Nu de hamvraag: mocht je ooit ergens van verdacht worden, dan hoef je je wachtwoorden dus niet op te geven. Nou dacht ik dat wachtwoorden strikt persoonlijk en geheel voor eigen gebruik waren. In deze case is dat dus blijkbaar niet het geval. In de meeste gevallen moet je zelf een wachtwoord verzinnen en opgeven. Dat bijvoorbeeld je provider die dan ook weet is niet zo heel erg. Maar waarom kan die dan wel verplicht worden zo'n wachtwoord te verstrekken? Jij had die toch zelf opgegeven en was toch, volgens de wet, beschermd tegen het zelf leveren van belastend materiaal? Zijn lid 1 en 2 uit hierboven genoemd wetsartikel in tegenspraak met lid 3?

Slim web verbetert de wereld

Slim webOp een paar betweters na, zijn mensen is zoekende. Dolend in een complexe wereld. Onder hen idealisten van diverse pluimage, die de wereld willen verbeteren. Dat wil maar niet echt lukken en dus blijft men zoekende en verandert soms van ideaal. Er is altijd hoop en een van die verwachtingsvolle idealen heet internet. Het wereldwijde web bestaat nu 38 jaar en het heeft de wereld een tikkeltje veranderd. Maar verbetert?
Even een zijsprongetje. Een van de dingen die een betere wereld in de weg staat is de taal. Mooie woorden, prachtig geformuleerde idealen, gloedvolle betogen, ondertekende afspraken, het helpt bitter weinig. Dat komt omdat we met elkaar praten zonder te beseffen hoe weinig we van elkaar begrijpen. Milan Kundera heeft dat ooit, in de roman “De ondraaglijke lichtheid van het bestaan” prachtig verwoord als “het woordenboek van onbegrepen woorden”.
In Kundera's roman menen twee mensen veel gemeenchappelijks met elkaar te hebben. Als ze met elkaar praten denken ze idealen en hartstocht te delen. Er bloeit wat moois, dat later, als ze elkaar wat langer kennen, op een desillusie uitloopt. Omdat, zo legt Kundera uit, ze wel dezelfde taal, dezelfde woorden gebruiken, maar uiteindelijk blijkt hoe verschillend de betekenissen voor de twee individuen blijken te zijn. En dus scheiden hun wegen, weer verder zoekend.
Nu weer een “hard return” naar het internet. Veel informatie, een overweldigende hoeveelheid woorden, is beschikbaar voor bijna iedereen. Wie wat wil weten googlet er lustig op los, maar heeft dan de nodige moeite juiist dat te achterhalen waar hij/zij naar op zoek is. Dat komt omdat de zoekmachines niet lsim genoeg met woorden ompspringen. In het Volkskrantartikel “
Het web moet slim en sociaal worden” legt Frank van Hamelen, hoogleraar kunstmatige intelligentie, uit hoe dat komt.
Bij de zoekresultaten zit veel bagger, zo zegt hij, omdat een bepaalde zoekterm veel verschillende betekenissen kan hebben. En Google weet natuurlijk niet wat de zoeker precies wil. Je moet wel een heel exacte zoekterm gebruiken, wil je meteen de relevante hits voor je neus krijgen. Zomaar intikken dat je “wil weten waar en wanneer keizer Nero de petroleum gevonden heeft” levert gegarandeert miljoenen hits op. De kans dat het gewenste antwoord bovenaan de lijst staat is erg klein.
Dat kan beter, vindt de hoogleraar. Slimmere programmatuur moet een verbeterd semantisch web mogelijk maken. Citaat uit de Volkskrant: “Door gestructureerde woordenboeken te gebruiken, kan het web steekwoorden aan elkaar spinnen. Zoekmachines moeten weten dat 'Mokum'en Ámsterdam' hetzelfde betekenen en dat Amsterdam in Nederland ligt. Voor de mens voor de hand liggend, voor een computer niet”.
Nou, zo voor de hand liggend is dat voor een mens dus niet. Bovendien, zo zegt Christine Karman, een andere specialist op gebied van kunstmatige intelligentie, het is nog maar de vraag of je alle relaties tussen woorden kunt vastleggen. Zij ziet meer heil in computers die zelf leren welke begrippen met elkaar te maken hebben. Computers kunnen, wat leren betreft, slimmer zijn dan mensen. En dus moeten computers in staat zijn uiteindelijk woorden zo aan elkaar te verbinden dat het bruikbare informatie oplevert.
Met andere woorden: als je in je zoekmachine “hoe verbeter ik de wereld” intik, krijg je nu nog veel rommel op je scherm. Stel je bent een rechtse rakker. Dan heb je niks aan het on-line Communistisch Manifest, evenals een rooie rakker niet zit te wachten op de Moral Sentiments van Adam Smith. Nee, met de technieken die Christine Karmans voor ogen heeft, leert de pc jou kennen omdat-ie alles wat je er op zet onthoudt. Al die informatie kan aan elkaar worden gelinkt en moet het mogelijk maken ook bij jou passende antwoorden te geven op vragen die je via een zoekmachine stelt.
Da's mooi voor de zoekenden. Je krijgt het antwoord dat op je lijf geschreven is. En vervolgens hoor je dan weer wel tot de betweters.
Kan een computer ooit zo slim worden dat die alle beschikbare data langstruint op het web en een eenduidig antwoord geeft op de vraag wat succesvolle oplossingen er voor een betere wereld zijn? Een computer is geen mens dus die zou in staat moeten zijn begrippen op een objectieve manier bij elkaar te harken. De personages in Kundera's roman hadden geen pc en moesten dus bij elkaar uitzoeken wat echte liefde is. Hadden ze een superslimme computer gehad, dan hadden ze dus, in theorie, hetzelfde begrip daarover kunnen hebben.
Er is echter één klein probleempje. De input. Alles wat op het web staat, is er door mensen opgezet. Met alle verschil van opvattingen vandien. En dus is het heel goed mogelijk dat Kundera's zoekenden van google “Platoonse pornografie” als antwoord op hun vraag naar liefde zullen krijgen, dankzij die geavanceerde technologie. Nog steeds een rommeltje dus en het liefdespaar begrijpt opnieuw niet waarom het een en ander misloopt.
De wereld hangt van woorden aan elkaar. Wie die woorden zo aan elkaar weet te linken dat het onbegrip de wereld uit is, verdient zowel de Nobelprijs voor de vrede als die voor de literatuur. Zal die gecombineerde prijs ooit naar het wereldwijde web gaan?

Gedwongen zorg

DwangbuisDe dwangbuis van vier opeenvolgende Balkenende's wordt steeds verder vastgesnoerd. Wat eerst nog vrijblijvende verantwoordelijkheid heette, wordt langzaam maar zeker regelrechte dwang. Keuzes worden niet voorgelegd, ze worden afgedwongen. Er mag steeds minder, er moet veel meer. Verplichte identificatie, verplichte zorgverzekering, verplichte bewaring van persoonlijke gegevens en waar geen verplichting wordt opgelegd, worden wel gedragscodes en regelgeving ingezet om de samenleving te dwingen zich aan Balkenende's normen en waarden aan te passen. Het geklaag daarover valt eigenlijk reuze mee (of tegen, afhankelijk van je politieke voorkeur). Het lijkt wel of een groot deel van de samenleving het wel prettig vindt nu eens een schoolmeester te hebben die zegt hoe het allemaal moet. Dat heeft zo zijn effecten in diverse maatschappelijke sectoren. Neem nu de psychiatrie. Nee, ik ga niet zeggen dat die afdeling een aardige afspiegeling is van wat er in Nederland al zo speelt, maar wat dwang betreft spelen zich daar dingen af, waar weinig mensen wakker van liggen.
De
Inspectie voor de Gezondheidszorg kwam vandaag met cijfers over gedwongen opnames en dwangbehandelingen. In vier jaar tijd zijn dwangopnames met bijna 28% toegenomen. In 2002 werden 13.398 mensen afgevoerd naar de psychiatrische kliniek en in vier jaar tijd is dat aantal tot 17.120 opgelopen. En binnen de muren van het gekkenhuis neemt de keuzevrijheid ook aardig af. Maatregelen als separatie, fixatie, gedwongen vocht-en voedsel toediening waren in 2002 een zeldzaamheid (4662 gevallen) vergeleken met hoe dat er vorig jaar aan toe ging: 27.458 x werd tot zulke acties over gegaan.
De dwangbehandelingen (vooral medicaties) stegen van 2554 gevallen in 2002 naar 12.656 in 2006.
Het rapport van de inspectie (
hier in pdf-formaat in te zien) maakt duidelijk dat niet overal in Nederland het er zo heftig aan toegaat. Er zijn opmerkelijke verschillen per provincie. Over de hele linie is een toename te zien, maar blijkbaar wordt men in Groningen een stuk minder krankzinnig dan in Zuid Holland. De laatste is, samen met Noord Holland en Noord Brabant, verantwoordelijk voor een topomzet aan dwangmaatregelen. Naast Groningen lijken Friesland, Drenthe, Overijssel en Zeeland de rustigste provincies te zijn. Samen tellen ze nog geen derde van de aantallen dwangopnames die in Noord Brabant en Zuid- en Noord Holland worden toegepast. Nou liggen de grootste steden wel in die provincies. Het is niet zo verwonderlijk dat het toonaangevende Zuid Holland meer van alles heeft. Met een politiek epicentrum binnen haar grenzen (Den Haag) en gezegend met een metropolische haven (Rotterdam) en een slinkend groen hartje, lijkt het logisch dat de psychiatrie het daar wat drukker heeft dan in de frisse, ruime plattelandsprovincies. Mocht u, als randstedeling, dus op het randje van geestelijk welzijn balanceren: verhuis als de bliksem naar buiten!
Je kan op twee manieren het gesticht in worden gedwongen: door de burgemeester (IB: inbewaringstellingen) of door de rechter (RM: rechterlijke machtigingen). De aantallen tussen die twee wegen verschillen niet zo gek veel (in 2006 7941 IB's en 9023 RM's), maar de rechterlijke maatregel is wel het sterkst gegroeid (ruim 42% meer dan in 2002, terwijl de burgemeester er in 15,5% meer gevallen aan te pas kwam).
Luistert de rechter wellicht meer naar maatschappelijk onvrede dan de burgemeester? Dankzij die RM's wordt namelijk wel wat overlast van straat verwijderd. Op mijn werk (opvang dak-en thuislozen) heb ik de RM's wel zien toenemen. Maar die doelgroep vormt slechts een fractie van die 9023 opgelegde dwangopnames.
Nee, het lijkt er op dat nederland steeds meer in geestelijke nood zit. Op 5 december kon u hier al lezen dat het Trimbos-instituut momenteel een onderzoek naar neerlands “
state-of-mind” doet. Ik raadde het instituut aan eerst eens wat literatuuronderzoek te doen, want diverse onderzoeken hebben al aan het licht gebracht dat een grote hoeveelheid depressies en fobieën het land teisteren. Nu kan het Trimbos-instituut dus het rapport van de IGZ er aan toevoegen en concluderen dat het nog erger is. want één ding weet ik wel, voordat het tot een gedwongen opname komt. is er al heel wat leed gepasseerd. De rechters mogen dan sneller en meer zo'n maatregel opleggen, maar zonder harde feiten uit rapportages van politie en hulpverlening zal geen rechter het in zijn hoofd halen iemand op te sluiten. Die sterke toename aan dwangopnames is een gevolg van meerdere factoren. Hulpverlening trekt sneller aan de bel, politie werkt nauwer samen met psychiatrische crisisteams, de druk uit de samenleving om overlast aan te pakken helpt ook een handje mee, maar vooral: er gaan gewoon steeds meer mensen door het lint.
De gedwongen opnames helpen hooguit de overlast en eventuele slachtoffers te beperken, maar nemen de oorzaken niet weg. En wat in veel gevallen ook nog speelt: ook een krankzinnige reageert uitermate slecht op dwang, hetgeen een voorspoedige genezing flink in de weg staat. Velen zijn dan wel gek, maar nog niet achterlijk en reageren dus op dwang precies zo als een geestelijk gezonder mens. Ook de nederlandse idioot heeft net zo'n grote allergie voor dwang als zijn gezondere medeburger.
Wel raar dat die medeburger niet net zo kritsich reageert op dwang als die idioot.

De geest uit de zandloper

Zandloper.jpgBij Google is de geest uit de fles. De tijdgeest, wel te verstaan. Als u niet meer weet waar u mee bezig bent, vraag het Google. Deze veelgebruikte zoekmachine staat geheel tot jouw dienst en ook geheel tot de dienst van menig staat. De beheerders van Google zijn namelijk niet te beroerd om de internettoegang tot bepaalde gebieden te blokkeren als een bepaalde overheid daar om vraagt.
En wat Google allemaal bewaart aan je persoonlijke gegevens, dat wil je niet weten. Voor leuke statistiekjes houdt Google ook de zoektermen bij. Onder de speelse naam Zeitgeist publiceert Google nu waar de internetgebruiker zoal naar zoekt. Of dat een inbreuk is op onze privacy?
Dutch Cowboys vroeg dat aan een medewerker van Google Nederland en die beweerde stellig dat er geen schending van de privacy plaatsvind. Met ip-adressen, zo wordt beweerd, kunnen geen personen worden geïdentiificeerd.
Dat is je reinste flauwekul. Zelfs een onbeholpen internetamateur als ikzelf, kan, met een beetje moeite, uitzoeken wie er achter de ip-adressen schuil gaan die dit weblog bezoeken. Puur om mijn eigen onbegrensde nieuwsgierigheid te bevredigen heb ik dat ook gedaan. Schrik niet, de resultaten van die zoektocht zal niet tot telefoontjes tijdens je warme hap leiden, waarmee ik je lastig ga vallen om onnozele vragen over je bezoek hier te stellen. Laat staan dat ik de AIVD op de hoogte stel van jouw bezoek hier.
Nee, Google moet niet het heilig boontje uithangen. En met het Zeitgeistlijstje bewijst Google meer dat er van alles en nog wat wordt bijgehouden, dan dat het opmerkelijke zaken aan het licht brengt. Want in de
top tien zoektermen die in Nederland favoriet zijn staan geen echte verrassingen: You Tube bovenaan, gevolgd door Hyves, Buienradar en Gouden Kooi.
Ook
in België staat You Tube bovenaan. De term “ebuddy”komt zowel in de nederlandse als de belgische top tien voor, verder verschillen de lijstjes. Waar in nederland veel op Wikipedia wordt gezocht, vertrouwen onze zuiderburen hun eigen media meer. De interneteditie van Het Laatste Nieuws (HLN) staat net op tien, terwijl in de nederlandse lijst geen enkele krant is vermeld.
De tijdgeest verschilt dus, volgens Google, per regio. Hoewel ik aanneem dat You Tube wel in meerdere landen op nummer één zal staan.
Nou ben ik ook wel nieuwsgierig welke zoektermen naar dit weblog leiden. Ik zou dat aan Google kunnen vragen, maar ik hou mijn gebruik van Google zo beperkt mogelijk. Mijn vertrouwen is niet zo heel erg groot en na de bedrieglijke uitspraak betreffende de privacybescherming in het interview op Dutch Cowboys, is dat vertrouwen tot nul gezakt. Ik weet ook wel dat op internet niet bijster veel veilig is, maar ga daar niet omheen draaien.
Dus zoek ik af en toe zelf uit met welke zoektermen men dit weblog heeft bezocht. Nou, de resultaten zijn natuurlijk totaal anders als bij Google. Ik loop flink acher op de tijdgeest.Via de term You Tube komt niemand hier. Misschien wordt het tijd ditr weblog op te knappen met eigen gemaakte filmpjes.
De zoektermen die hier hoog scoren zijn:
Huishoudboekje. Niet dat ik zoveel over geld schrijf. En waarom mensen doorklikken naar dit weblog is me een raadsel. Ik hoop wel dat men met genoegen de
artikeltjes heeft gelezen waar dat woord in voorkwam.
Met “klimaatverandering” kwamen ook aardig wat bezoekers binnen. Dat is dan wel helemaal tijdgeestig natuurlijk en vreemd dat die term niet in Google's lijstje voorkomt. Moeten we daaruit concluderen dat grappige videootjes kijken veruit de voorkeur heeft boven de toestand in de wereld? In dat geval zijn mijn blogs over klimaatverandering niet besteed aan de internetbezoekers. Lees
deze, of die, en anders deze maar eens.
Verder werd doorgeklikt op de zoektermen “Ongelukken in
het huishouden” en “staatssecretaris bijleveldt“. Dat laatste is een beetje raar, want Balkenende heb ik veel vaker gebruikt, maar kennelijk wil men niet weten wat ik over hem te melden heb.
De laatste twee zoektermen verwijzen wel naar genomineerden voor de
Donkey Shocking Award. De rest van dit jaar is dat het enige lijstje waar ik jullie nog mee ga lastig vallen. Tijdgeest of niet, ik hou hier zo mijn eigen zoektocht.