Auteursarchief: Klokwerk

Gezond geld

Appeltje voor de dorst An apple a day, keeps the doctor away. En een appeltje voor de dorst is goed voor een gezonde oude dag.

Een spin-off effect van de kredietcrisis kan zijn dat over een aantal jaren het CBS met nieuwe cijfers moet komen.
Vandaag berichtte
het CBS namelijk, dat ouderen met een hoog inkomen een stuk gezonder zijn dan arme oudjes. Wie voor de oude dag heeft gespaard in IJsland, heeft dus een potentieel gezondheidsrisico.

De relatie tussen inkomen en gezondheid is moeilijk in alle zuiverheid vast te stellen. Het CBS kwam eind 2007 met een statistiekje waaruit bleek dat mensen met een hoog inkomen, minder naar het ziekenhuis gaan. Of die mensen dan ook gezonder zijn, is daarmee niet bewezen. Iemand die net zin topbonus heeft geïncasseerd, heeft wellicht genoeg geld voor een privé-arts en gaat daarom minder naar het ziekenhuis.

En een ander onderzoek wees uit dat mensen met een laag inkomen zelf vinden dat ze ongezonder zijn. Eén van de gehanteerde argumenten was dat men te weinig geld heeft om dure, verse groenten en fruit te kopen. Hetgeen tegengesproken werd door het Voedingscentrum, die stelde dat er ook voor weinig geld gezond eten is te kopen.

Vast staat wel dat armere mensen doorgaans vaker ziek zijn. Maar of dat wat met inkomen te maken heeft? In arme landen, waar geld en eten nauwelijks voor het oprapen liggen, kun je daar wel iets bij voorstellen.
In rijkere landen blijkt het veel vaker met ongezonde leefgewoonten verband te houden. Om dat te lijf te gaan wil het Voedingscentrum de snackbar weren uit arme wijken.

Maar goed, stel dat er wel een direct verband is tussen inkomen en gezondheid, dan zullen de cijfers van het CBS er dus anders uitzien over een aantal jaren.
Oorzaken? Mensen die spaargeld zijn kwijtgeraakt en onvoldoende in staat zullen het gat te vullen als gevolg van bezuinigingen op de AOW en in de kredietcrisis verdampte pensioengelden.

Aller ogen zijn gericht op Kwatta

Aller ogen zijn gericht op Kwatta

Het wordt een spannende dag vandaag. Aller ogen zijn gericht op Kwatta. Een aantal mensen tuurt de hemel af, vol verwachting van de komst van buitenaardsen die ons wel even zullen channelen. Daarna zal het beter gaan met ons.
Andere turen hoopvol naar de beursberichten. Vooral benieuwd wat de aandelen Fortis zullen doen. Men verwacht dat het beter zal gaan.

Kwatta, een koloniaal chocolaatje, bestaat al lang niet meer. Door financieel wanbeleid ten onder gegaan en uiteindelijk aan de Belgen verkocht.
UFO's met reddende engelen zijn echter de wereld niet uit te krijgen, evenals de handel in gebakken lucht. Die handel leeft weer op nu afgelopen weekend regeringen ferm bereid bleken de kredietmalaise met veel geld aan te willen pakken.

Kunt u er nog chocola van maken? Er is blijkbaar geld en dan heb je nog geld. Geld waar de dagelijkse boodschappen van burgers, overheden en banken mee betaald moet worden. En geld waar je geld mee kan maken. Spaargeld, aandelen en de inleg in lotto's, bingo's en gokmachines.
Met spaargeld en aandelen kopen wordt geld, tijdelijk, ontrokken aan het dagelijks verkeer. Zou niet erg moeten zijn, want dat geld komt dik terug. Dachten veel mensen. Kwestie van vertrouwen.

In 2003 verloren velen het vertrouwen in goede doelen organisaties. Die bleken miljoenen verloren te hebben op de beurs. Het leidde er toe dat het aantal donaties en schenkingen sterk terug liep. De goedgeefse burger reageerde onmiddellijk en sprak daarmee zijn afkeuring uit over gespeculeer met zijn gulle gift.

De overheid, rijk, provincie of gemeente, zijn geen particuliere goede doelen. De donaties (belastingen) zijn verplicht. Om de vier jaar mag de burger duidelijk maken of hij vindt dat de donaties goed besteed zijn. Acuut terugtrekken van de donaties kan niet.
Heeft de burger nog andere middelen om zijn stem te verheffen als er plotselinge veranderingen zijn? Op dit moment niet. En daarom zijn ook in de kredietkwestie aller ogen gericht op Kwatta. Laat Wouter Bos er maar chocola van maken. Dat doet-ie heel aardig, volgens sommige recensies.

De lessen die er nu worden geleerd zijn divers. Tijd voor een ander soort economie, roept een deel der natie. Het waait wel weer over, menen optimisten. Sterkere controle en regulering, zeggen zij die in maakbaarheid geloven.

Nu het Rijk met grote sommen geld de financiële sector overeind wil houden, nu blijkt dat lokale overheden met hele bakken geld hebben gespeculeerd, is het wat vreemd dat menig burger gelaten de schouders ophaalt in plaats van een actieve rol op te eisen als aandeelhouder in die overheid.

Zou een gemeente niet eerst een referendum moeten houden, alvorens 12 miljoen op een of ander bank weg te zetten?
Zou het Rijk niet eerst het volk moeten raadplegen, alvorens vast te stellen met welke plannen en met hoeveel geld er reddingsoperaties van start mogen?

Of zou een deel van de verplichte donaties anders besteed moeten worden, zodat het niet eens de kans krijgt naar dubieuze banken te verdwijnen? Ter herinnering: de burger zou elk jaar op het belastingformulier de mogelijkheid moeten hebben om doelen aan te wijzen voor een x-percentage van zijn donatie. En gemeenten zouden het “burgerbudget” actief kunnen hanteren. Elk jaar mogen burgers doelen aanwijzen voor een deel der gemeentelijke inkomsten.

(Zie ook verwante artikelen op dit blog. Eigen vermogen gemeenten verdampt, Ontwaakt aandeelhouders der aarde, Staatsdeelneming en sponsoring, Malaise in de polder)

Eigen vermogen gemeenten verdampt

Eigen vermogen gemeenten verdampt Inmiddels is bekend dat niet alleen particulieren, maar ook lagere overheden geld hebben staan bij de omgevallen IJslandse Icesave-bank. Zeker twaalf gemeenten hebben voor 58 miljoen euro bij buitenlandse banken staan.

(Zie ook de updates onderaan het artikel en vul de poll in – laatste update: 15 okt. 18.30 u.)

In Asten had men 1 miljoen weg gezet bij Icesave, in Zundert en Goes is het aantal euro's nog onbekend, maar het gaat om miljoenen.In Zeeland is het helemaal mis. Niet alleen de gemeente Goes moet zien wat ze nog terugkrijgt uit IJsland, ook de provincie is niet zeker wat ze van de 5 miljoen die ze bij de failliete Lehman Brothers Bank terug zal zien.

De Staat is niet van plan garant te gaan staan voor de lagere overheden. De VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) is zwaar teleurgesteld in de houding van het Rijk. De gemeenten hadden immers vertrouwd op de informatie van DNB (De Nederlandsche Bank) dat het allemaal wel okee was in IJsland en Amerika?

Het Rijk weigert niet voor niets garanties te bieden. Het eigen vermogen van gemeenten en provincies is aanzienlijk. Ze hebben een aardig appeltje voor de dorst. Het kabinet maakte begin 2007 bekend de stille reserves van de provincies te willen afromen.

De oplossing?
Gemeenten hebben, volgens het CBS,
zo'n 2,3 miljard euro aan eigen vermogen.
De provincies hebben een wat
grotere spaarpot: 3,8 miljard euro.
Die vermogens zijn inder andere mogelijk gemaakt door het superdividend dat de Bank Nederlandse Gemeenten heeft uitgekeerd (231 miljoen euro)aan de gemeenten en afkoopsommen van het Rijk aan de provincies, voor het onderhoud van wegen

Het lijkt mij dat de gemeenten en provincies dus hun eigen boontjes wel kunnen doppen. Het wordt wel scherp in de gaten houden of uw gemeentelijke en provinciale belastingen zullen stijgen.
Raak niet in paniek als uw lokale overheid aankondigt uw spaargeld hard nodig te hebben, omdat het Rijk niet bijspringt in de lokale kredietcrisissen.
U kunt in dit geval uw medewerking gerust weigeren.

Update 13 okt; 15:40 u.
In
Goes en Zundert gaat het om respectievelijke 12 en 2,5 miljoen euro. In Dordrecht staat zeker 11,4 miljoen aan onzekere aandelen uit.
Een nog onbekend aantal gemeenten zouden bij elkaar voor
minstens 100 miljoen in onzekerheid leven.
Al zou dat tot 1 miljard oplopen, dan nog houden de gemeenten een reserve van 1,3 miljard euro over.
De
VNG wil dat minister Bos garant staat. Hopelijk houdt Bos in dit geval de beurs gesloten.

Update 13 okt. 20.15 u.
Amstelveen: 15 milj.; Pijnacker/Nootdorp: 12 miljoen.
Een inventarisatie van het ANP zou duidelijk maken dat het allemaal meevalt. De grote steden zeggen niks op buitenlandse banken te hebben staan.
Meldt u het hier als uw gemeente uit de kast komt?

Update 13 okt. 21.50 u.
Jawel, mijn gemeente is er bij! Den Haag: 10 miljoen. Het ANP had het dus mis. Minstens 1 grote stad moet zien hoe dat geld terugkomt.
Verder: Naarden 1 milj., Alphen a/d Rijn 3 milj., Veere (och, dat arme Zeeland) ook 3 milj.
Tussenstand: 10 gemeenten, bij elkaar goed voor 70,9 miljoen. Wie volgen? Want we zijn nog lang niet aan de geschatte 100 miljoen.
De PvdA heeft, bij monde
van Pierre Heijen, in de 2e Kamer voorgesteld de kleine gemeenten onder financieel toezicht te stellen. Aha! op de kleintjes letten, hè? En Den Haag dan?

Update 14 okt., 12.00 u.
Gemeente Opmeer 7 miljoen. Scherpenzeel: 2,5 milj.
Voorlopige stand: 12 gemeenten, te samen 80,4 miljoen onzekerheid.
Gemeente
Diemen vindt het noodzakelijk persbericht te verspreiden, dat men geen geld in IJsland heeft.
In Nova verklaarde de wethouder financiën in Zundert, dat ze daar nog altijd het Van Goghmuseum hebben. Geld is ook niet alles?

Update 14 okt., 16.40 u.
Gemeente Texel: 8 miljoen. Daarmee is de verwachte 85 miljoen overschreden en is men op weg naar de 100 miljoen.
De tweede provincie is ook “binnen”: Groningen heeft 30 miljoen in IJsland uitstaan..
Overigens is het eigen vermogen der provincies sinds 2006 toegenomen met
465 miljoen euro.

Update 14 okt., 23.00 u.
Gemeente Woudenberg: 1 miljoen. Provincie Noord-Holland: 110 miljoen (zegt Bos)
Tussenstand: 14 gemeenten, goed voor 89,4 miljoen.
Drie provincies, totaal 135 miljoen onzeker.
Eén waterschap (Roer en Overmaas): 5 miljoen in IJsland.
Dat geld zijn “we” kwijt. Nu naar je eigen lokale overheid stappen en gaan vertellen wat er met de rest van het eigen vermogen moet gebeuren, voor dat ook verdampt?
(Lees ook het
artikel van 14 oktober)

Uit de poll blijkt, tot nu toe, dat een grote meerderheid vind dat de lokale overheden in deze kwestie hun eigen boontjes moeten doppen. Geen beroep op het Rijk of de eigen burger doen.

Update 15 okt., 11.30 u.
Provincie Noord-Holland blijkt 2 miljoen minder onzker spaargeld uitgezet te hebben dan Bos eerst aankondigder.
Diverse media berichten dat er ruim 250 miljoen door lokale overheden op tijfelachtiuge bankrekeningen is geparkeerd.
Echter: tot nu toe weet men niet meer dan een krappe 230 miljoen op te sommen. Nog een aardig bedrag.
De roep om maatregelen wordt steeds luider. Wouter Bos volgt het idee dat zijn partij in de 2e Kamer lanceerde, om lagere overheden scherper te contoleren op hun spaar- en beleggingszin.
Ook wordt er gekibbeld over de “schuldvraag”. Het VNG komt op voor haar leden. De staatsbank DNB had immers een A-rating gegeven voor de IJslandse bank?
Over die schuldvraag kom ik, in een nieuwe artikel, later nog terug.

Update 15 okt., 18.00 u.
De provincie Noord-Holland
maakte bekend samen met de gedupeerde provincies en gemeenten aan een oplossing te gaan werken.
Morgen zouden er meer gegevens bekend gemaakt worden over het aantal overheden en de omvang van het onzekere vermogen. Prangende vraag: eerst vielen gemeenten door de mand, toen wat provincies. Zou het Rijk ook nog wat geld hebben weggezet op één van de IJslandse banken?
Morgen de laatste
update hier.
Lees ook de
epiloog.

Prins wast bankiers de oren

Prins wast bankiers de oren

In het regeringscentrum van de Verenigde Staten is thans gans de wereld verenigd. Op de eerste plaats om de financiële toestand in de wereld te bespreken. Maar op een lege maag is het slecht vergaderen, dus wordt er ook voor de lunch gezorgd.

Wie er even tussenuit wil kan een broodje eten tijdens de Duisenberg Lecture. Een bijeenkomst die de Rabobank voor zijn relaties organiseert ter gelegenheid van de jaarlijkse IMF-meeting.

Ingewijde bronnen verklappen dat een prins de lunchgasten zal toespreken. Een prins die van water en sanitatie verstand heeft.
Zouden de aanwezigen bij de Duisenberg Lecture nog interesse voor water hebben, nu ze een heel andere crisis aan hun hoofd hebben?
Oningewijde bronnen verwachten dat die prins met hetzelfde gezag het internationale gezelschap zal toespreken als enige weken geleden. Toen waste hij in New York de oren van de geachte VN-afgevaardigden en
verklaarde ferm dat iedereen recht op schoon water en een wc heeft.

Diezelfde oningewijde bronnen verwachten dat die prins ongeveer hetvolgende zal zeggen:

“Heren! De mens is vervreemd geraakt van de natuur. Neem de eigenschappen van water. U bent ze vergeten en dat komt u nu duur te staan.
U had geld als water, u baadde in het geld. U liet het rijkelijk stromen over uw eigen kunstmatige akkers.

Water heeft de eigenschap bij de geringste verwarming te verdampen. Nu uw markten oververhit zijn geraakt, is dat precies wat er met uw geld is gebeurd. Verdampt! In rook opgegaan! Foetsie, weg, uw bronnen zijn opgedroogd. Een tsunami van vallende banken overspoelt de wereld.

U zag de bui al hangen en wat deed u? Het laatste geld bij elkaar graaien. Dat laatste geld was wel het appeltje voor de dorst van vele eenvoudige burgers, die spaarden voor hun oude dag of voor de toekomst van hun kinderen.

Een aantal weken geleden heb ik hier al duidelijk gemaakt dat iedereen recht heeft op water, iedereen recht heeft op een wc-pot.
Laat ik u nu vertellen: iedereen heeft recht op geld, iedereen heeft recht op een spaarpot. Dat geld kunt u niet naar eigen believen aftappen en afvoeren naar uw oases. Nu die slechts een fata morgana blijken te zijn, bedelt u bij uw regeringen en vraagt hen de kraan voor u open te zetten. Ik moet zeggen: uw wichelroedes weten de bronnen wel te vinden.

Heren! Ik eis van al diegenen die geld als water hebben onttrokken aan de samenleving, dat zij het onmiddellijk laten terugvloeien in de spaarbekkens van de burgers die nu hun huizen moeten verlaten, omdat ze slachtoffer zijn van een vloed aan valse beloften.

De regeringen roep ik op geen geld als water te verspillen aan hen die verantwoordelijk zijn voor deze rampen. Gebruik het om die talloze burgers te redden die, over heel de wereld, hun schamele voorraden in gevaar zien komen en op een droogje komen te zitten.

Heren! U pakt nu uw lunch op. U loopt met mij mee om het naar het Leger des Heils te brengen, in de wijk Anacostia, hier om de hoek. U weet wel, de wijk waar ruim 40 procent van de mensen onder de armoedegrens leeft en waar u dure huizen bouwt onder het mom van vooruitgang en ontwikkeling.

Heren! Uw tijd van brassen en feesten is voorbij”.

Kredietaardigheid

Kredietaardigheid

Uw kredietwaardigheid wordt nauwlettend in de gaten gehouden door het BKR (Bureau Krediet Registratie). Bent u wat slordig met uw financiële beheer en u wilt morgen een nieuwe wasmachine aanschaffen met een betaalregeling, dan blijkt dat ineens niet meer te kunnen. Het BKR neemt u in bescherming, zo zegt men zelf.
Waarom dan er dan toch nog veel geleend kan worden en de roodstand is toegenomen, is een raadsel. Faalt het toezicht van het BKR?

De financiële sector wordt in de gaten gehouden door Wellink's DNB (De Nederlandsche Bank). Zo lezen we op de DNB-website: “Het DNB toezicht is er op gericht verstoringen in de financiële sector te voorkomen en zo bij te dragen aan de goede werking van de financiële markten”.
Nu de kredietwaardigheid van banken er droevig bijstaat, rijst de vraag of de DNB wel op heeft zitten letten.

Maar er is wel een groot verschil tussen u of een gemiddelde bank. Mocht het BKR u te laat weerhouden hebben van schulden, dan is het over en uit. U kunt nergens meer terecht voor grote aankopen of leningen. Eerst naar de Gemeentelijke Kredietbank om een regeling voor schuldaflossing los te peuteren. Uw dagelijks functioneren raakt er door ontregeld.

Voor de banken is men echter uiterst kredietaardig. De Staat gaat met 34 miljard euro Fortis uit de schulden helpen. Om het dagelijks functioneren van de bank niet in gevaar te brengen, zo heet dat. De Staat gaat nog verder, in haar rol van Nederlandsche Kredietbank: er komt een vangnet van 20 miljard euro om de complete financiële sector gaande te houden.

De kredietaardigheid van onze overheid loopt over van barmhartigheid. Al ergens gelezen dat bankemployees, van directeuren tot de boekhouders, zijn ontslagen wegens de veroorzaakte ellende? U zou als boekhouder van uw bedrijf of penningmeester van de vereniging al lang er uit zijn gebonjourd.

Dat de financiële sector overeind wordt gehouden door al die noodhulp, valt nog enigszins te begrijpen. Maar dat er niet flink wat koppen rollen, is niet te volgen.

De kredietaardigheid blijft overigens binnen de eigen grenzen. De Staat wordt een stuk grimmiger als een IJslandse bank er een puinhoop van heeft gemaakt. Dan wordt er straffe taal gesproken en gedreigd met maatregelen. De Britse regering haalt zelfs de anti-terreurwet van stal om tegoeden van IJslandse bedrijven in beslag te nemen.

Ben benieuwd hoe hard de Britten en onze Wouter Bos zullen zijn op het overleg van het IMF (Internationaal Monetair Fonds), dat dit weekend wordt gehouden. Gaat hij, samen met wat andere Europese landen, de handen ineen slaan en Amerika, waar de leende begon, onder strenge curatele stellen?

Dat komt er natuurlijk niet van. Ook hier zal men kredietaardig voor elkaar zijn. Allemaal wat bij elkaar lappen en de boel draaiende houden. In de hoop dat de paniekerige stormen op de beurzen wel weer liggen.
Die beurzen sluiten is er niet bij.

Uw beurzen worden ook open gehouden. Om al die kredietaardigheid te betalen.

Gemeente Arnhem maakt het te bont

Gemeente Arnhem maakt het te bontHoe krijgen ze het voor elkaar! Arnhem mag een werkloze niet langer aan het schoffelen zetten en is toch is de groenste stad van Nederland geworden.
De rechter heeft een “
schoffelweigeraar” in het gelijk gesteld. Een man, die na 20 jaar werk in de horeca, door wat ongelukkigheden werkloos werd, hoeft niet mee te werken aan het groenonderhoud van Arnhem. Het mag van de rechter geen dwangarbeid heten, maar het is geen werk op maat voor iemand met veel werkervaring.

De man had slechts 1 dag de schoffel gehanteerd. Niet zo leuk voor de sociale dienst in Arnhem, wel goed voor de afdeling gemeentewerken. Want er is nu zo weinig geschoffeld, dat Arnhem wel de groenste stad van nederland is geworden.

De prijs zou uitgereikt worden door minister Verburg, maar die was verhinderd. Wellicht had die de bui al zien hangen en wilde ze vragen ontwijken over hoe het nou verder moet met de straffe reïntegratieprojecten die gemeenten op last van het kabinet dienen uit te voeren.

Copyright op de burger

Copyright op

Ben je wel eens om je mening gevraagd en zag je die de volgende dag terug in een krantenartikel waarin vermeld werd hoe “de nederlander” over bepaalde zaken denkt?

Dat is mij nog nooit overkomen. Wat eigenlijk heel vreemd is. Niet dat mijn mening zo bijzonder is. Maar er worden zoveel polls en publieksonderzoeken gehouden, dat het zo langzamerhand merkwaardig is dat enkele burgers worden overgeslagen.

Het wordt tijd dat de populistische polls ook eens worden onderworpen aan een goed-gedrag-code. Veel burgers wordt niets gevraagd en toch ventileren de media de mening van die burgers.

Ik ga er even van uit dat mijn mening ook daadwerkelijk van mij is. Die mening is natuurlijk niet erg uniek. Er zijn vast wel meer mensen die er een zelfde opinie op na houden. Maar het is wel mijn mening. En niemand heeft toestemming gevraagd die in een krantenartikeltje te verwerken.
Als ik dan lees dat “de nederlander” of “de burger” erg sceptisch is over dit kabinet, dan klopt dat toevallig, maar er is geen onderzoeker of journalist langs geweest om dat hier te vragen of te verifiëren.

Publiceer ik echter de opvattingen van een onderzoeker of een journalist, en ik vergeet zijn of haar toestemming te vragen, dan kun je zomaar een auteursrechtenburo op je nek krijgen.
Als blogger heb je je maar aan de wet te houden en dien je zorgvuldig om te gaan met het copyright dat op de woorden van iemand die beroepshalve meningen aan de openbaarheid prijsgeeft.

Da's prima, maar mij was dus niks gevraagd en toch staat er regelmatig in de krant hoe ik over sommige zaken denk. Dat is op zijn minst onzorgvuldig en, voor zover de gepubliceerde mening klopt met die van mij, is het puur jatwerk.

Ook mensen die niet beroepshalve in de media verschijnen hebben rechten. Als ongevraagd je hoofd in een televisieprogramma verschijnt, dan kun je je beroepen op zo iets als het beeld- of portretrecht. Het lijkt mij dat zulks ook moet gelden voor mijn mening.

De burger, dat ben jij en, hoewel ik met het etiket niet blij ben, de burger dat ben ik ook. Wordt het niet eens tijd dat we voor ons copyright opkomen?
De term “de burger” is een iets te makkelijke anonymisering en wordt wel gebruikt voor tal van doeleinden. Op die manier wordt jouw persoontje voor tal van karretjes gespannen en er wordt voordeel mee gedaan voor wie dat zo uitkomt.

We hebben er geen enkel verweer tegen. Het gebruik van “de burger” zou best aan wat striktere regels gebonden kunnen worden.

Iemand in de zaal die weet of dat juridisch haalbaar is?

Zelfreinigende overheid

Zelfreinigende overheid Het heeft even geduurd, maar nu gaat ook de overheid een code goed bestuur ontwikkelen. Een code voor professioneel en betrouwbaar handelen van de overheid.
Tot nu toe werden zulke gedragscodes verlangd van organisaties die van subsidies afhankelijk zijn en aan de overheid leverende bedrijven. Minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken) heeft een illuster gezelschap bij elkaar gezocht, die een conceptje in elkaar mogen draaien.

De werkgroep krijgt alvast een paar uitgangspunten mee. Daar vallen voor de hand liggende criteria onder als openheid en integriteit, goede dienstverlening, doelgerichtheid en doelmatigheid en verantwoording.

Eén dingetje valt echter op. In de code moet beschreven worden hoe de overheid haar zelfreinigend en lerend vermogen hanteert. Mooie formulering, vooral dat “zelfreinigend”.

Van je fouten kun je leren, maar dat garandeert nog niet dat de bezem door de stal wordt gehaald. Eerder vervalt men in excuses en beloftes vol goede bedoelingen. Maar er wordt nu toch echt expliciet de term “zelfreinigend” gebruikt. We krijgen niet alleen een transparante overheid, maar ook nog eentje die vanachter zelfreinigend glas werkt.

Opmerkelijk detail: Klara Peijs, die als minister het besluit tot invoering van de OV-chipkaart mocht lanceren, zit nu in deze werkgroep. Daar heeft de werkgroep toch een mooie case om lessen uit te trekken.

Wat zal men onder zelfreinigend verstaan?
Wordt een falende ambtenaar of minister de oren gewassen en vervolgens de functie voortzetten?
Of mag een overheidsdienaar die informatie onder de pet heeft gehouden na excuses met een zogenaamde schone lei verder gaan?

Natuurlijk, niemand hoeft na een foutje meteen uit het overheidsbestand te worden weg gepoetst. Van fouten valt wel degelijk te leren. En als men bereid is in alle openheid heel integer zich te verantwoorden en helder uit te leggen wat men precies heeft geleerd, dan moet dat wel tot de schoonste overheid leiden die we ooit hebben gekend.

De werkgroep gaat ook burgers consulteren. Tot eind november heeft men de tijd. Kunnen wij snel even alle vlekjes verzamelen, die weggewerkt zouden moeten.

Doet u eens wat suggesties…

Geld en je leven!

Geld en je leven

Vandaag opent onze Nationale Glimlach de tentoonstelling “Geld en je leven!” Te zien in De Nederlandsche Bank.
Mooier kan het niet. In het kantoor van financieel orakel
Nout Wellink wordt de jeugd voorgehouden bewust om te gaan met geldzaken.

“Financiële educatie van jongeren”, zo orakelt men, “is van groot maatschappelijk belang. Immers, steeds meer jongeren hebben schulden”.
De tentoonstelling laat de jeugd alles zien waar ze in het leven mee te maken krijgt: “gokken, sparen, lenen, uitgeven, werken en studeren”.

Opmerkelijke volgorde. Begint het leven met gokken? Dan is er weinig kans om nog te sparen. Laat staan dat je kan lenen om geld uit te geven aan solliciteren of studeren.

Nu het bankwezen op meer dan gemiddelde belangstelling kan rekenen, is het extraatje dat De Nederlandsche Bank biedt wel interessant. De jeugd mag een kijkje nemen in 'De Geldkuis'. Daarin worden “op zeer toegankelijke wijze de drie kerntaken van de Nederlandsche Bank uitgelicht: betalingsverkeer, monetair beleid en toezicht”. Aldus de staatsbank.

Da's mooi. Krijgt de schoolgaande jeugd dus te horen hoe, ondanks het toezicht van Wellink's bank, Fortis in de problemen kwam.

In 2004 riep DNB-directeur Wellink, in het televisieprogramma Buitenhof, het nederlandse volk op hun spaargeld flink te laten rollen. Om de economie een zet in de goede richting te geven. Zou dat ook de boodschap zijn die hij de jeugd meegeeft als hij met de Geldkoffer de scholen langs gaat en spaaradviezen geeft?

Nu gaat onze Nationale Glimlach ook met die Geldkoffer de scholen langs. En ze vindt dat er meer aandacht voor sparen moet zijn. Verschil van mening met Nout Wellink? Nee hoor.
Ze bedoelt dat ook mensen in arme landen spaargeld op de bank moeten kunnen zetten. Want, zo stelt ze, als er in een land meer wordt gespaard, dan ontwikkelt de financiële sector zich beter en kunnen er meer kredieten worden verstrekt voor de nodige investeringen.

Ah! Helemaal goed, denkt Nout Wellink. Wat een verstandige prinses hebben we toch. Tuurlijk, het orakel van de Nederlandsche Bank had zich vergist. Fortis zou niet vallen. Maar nu dat wel gebeurde, is het goed zo'n financiële instelling overeind te houden. Kan men het spaargeld van de burgers investeren in de volgende aankoop?

De tentoonstelling “Geld en je leven!” is vorm gegeven als een soapserie. Dat lijkt me nu weer wel een juiste keuze. Alleen met de keuze van de hoofdrolspelers slaat men de plan volledig mis. Dat zijn niet de jonge Moes, Emily en Joshua, maar Nout Wellink, Fortis en natuurlijk Woutertje Bos.

Wat zullen de scholieren van deze tentoonstelling leren? Dat je als bank kan gokken en een te dure overname kan doen? Lopot dat fout dan word je toch gered door vadertje Staat.
Of dat je maar beter kan studeren voor bankier? Het enige beroep waarbij je geld over de balk kan smijten, zonder dat het met je eigen spaargeld wordt verrekend. Sterker nog: je houdt er een leuke som aan over.

Staatsdeelneming en sponsoring

Bos Feyenoord

De werkelijke redenen voor de het kabinet om Fortis en ABN Amro op te kopen, bleken al snel aan het eind van de Algemene Financiële Beschouwingen. Wouter Bos deelde mee dat de Staat, na de overname van Fortis, al het eerste klinkende resultaat binnen had: Feyenoord was een ronde verder in het toernooi om de UEFA-cup (Fortis is sponsor van Feyenoord). De 2e Kamer schoot opgelucht in een schaterlach. Pfff, de vrije markt principes, daar is het de regering niet om te doen. Men wil slechts invloed op het verloop van de voetbalcompetitie.

Het is wel te hopen het credo van Rinus Michels, voetbal is oorlog, tot de verleden tijd behoort, want de Staat heeft ABN Amro ook opgekocht. Sponsor van Ajax. Straks is dit kabinet nog verantwoordelijk voor een heuse burgeroorlog.

Maar weinigen hebben stil gestaan bij de relatie tussen staatsdeelneming en sponsoring. Daar hoefde niemand zich de laatste jaren ook druk over te maken, omdat de regering al vanaf kabinet Lubbers II, het ene staatsbedrijf na het ander in de uitverkoop deed.

Tot Wouter Bos minister werd. Die gaat de geschiedenis even herschrijven. Blijkbaar de schrik nog stevig in de benen over de “puinhopen van paars”, gaat-ie de marktwerking voor de publieke sector reorganiseren. Dat fenomeen werd ingezet onder Lubbers II (privatisering PTT), uitgewerkt onder de kabinetten van zijn voorganger Kok (o.a. privatisering NS) en stevig doorgezet onder Balk I t/m III, waar Zalm de uitverkoop met verve leidde.

De sociaal-democratische inbreng in die geschiedenis wordt gerepareerd door de Nota Staatsdeelnemingen, die Bos eind 2007 aan de Kamer presenteerde. Wouter Bos wil het publieke belang weer dienen en Balkenende kan, verlost van de VVD-visie in dat soort zaken, zijn sociale gezicht opzetten.

Enkele kernpunten uit die nota: Toenemende mate van pro-actieve deelneming van overheidswege en actief beleid op gebied van financieel-economisch toezicht, kritische toetsing bezoldigingsbeleid en beloningenstructuur en Toetsing en bewaking van naleving Corporate Governance Code.

Er had wel een speciale passage aan sponsoring gewijd kunnen worden. Sponsoring is leuke reclame waarmee je de harten van de burger kan winnen. Als private bedrijven hun steentje bijdragen, scheelt dat de staat weer wat in het subsidiëren van publieksaantrekkelijke zaken.

Nu de staat aandeelhouder blijft in zo'n 29 bedrijven, zouden er vragen gesteld kunnen worden over de sponsordoelen.

Neem Connexxion. De overheid is nu nog voor één derde aandeelhouder in dat ov-bedrijf. Connexxion is sponsor van het project Superbus. Een ideetje van Wubbo Ockels en in ontwikkeling bij de TU Delft. Het moet een bus worden die 150 tot 250 km. per uur kan rijden. Een elektrisch aangedreven vehikel dat 20 tot 30 mensen kan vervoeren over betonnen geleidingbanen. Mogelijk interessant als vervanger voor de Hoge Snelheidslijn naar het noorden.

Connexxion is niet de enige sponsor. De ministeries van Verkeer en Waterstaat en Economische zaken doen ook mee. Ofwel: de staat sponsort drie keer de superbus, als aandeelhouder en als subsidiegever. Een ingewikkelde constructie om de files te bestrijden.

Naast projecten binnen het eigen vakgebied treden bedrijven ook op als sponsor voor sport (zie Fortis en ABN Amro), cultuur (de Gasunie sponsort het Cultuurblokje van de Ster) en zelfs de medische sector. De Bank Nederlandse Gemeenten sponsort het Medisch Centrum Leeuwarden en ABN Amro steunt het Kinderhuis in het Medisch Centrum van de Vrije Universiteit.

(Zie deze excelsheet met een overzicht van bedrijven waar de staat in deelneemt en een aantal voorbeelden van sponsordoelen).

De vraag is nu: wat gaat de overheid doen nu ze van plan is haar aandeelhoudersschap als sturingsinstrument actiever in te zetten?

Drie scenario's:
1. Het kabinet gaat zoveel mogelijk 100% van de aandelen verwerven in elk bedrijf. Vervolgens schaft men rijkssubsidies af voor kunst, technologische innovaties voor verbetering van milieu en verkeer en delen van de medische zorg.
2. De rijkssubsidies blijven, maar om het aandeelhoudersschap niet al te duur te maken en rendabiliteit te versterken, stopt men met de sponsorgelden.
3. Er verandert niets. Het kabinet vindt sponsoring wel een mooi middel om verkapt subsidies te verstrekken.

Ik denk dat het combinatie van alle drie wordt. De vraag zal meer zijn: waar vallen de klappen?