Vergeetachtigheid

Wandtegeltje geheugenEen mens heeft zijn beperkingen en daar hoort onder andere het geheugen bij. Alles onthouden lukt niet. Maar er wordt wel meer van dat geheugen gevraagd. Dat kan leiden tot het mahsro-effect, een verschijnsel dat hier (op het oude blog) werd geïntroduceerd en volgens een slordige journalist inmiddels in ict-kringen een welbekende term zou zijn geworden.

Het mahsro-effect (mijn arme harde schijf raakt overbelast) heeft weer genadeloos toegeslagen: Meer dan een half miljoen mensen waren de afgelopen maanden hun Digid kwijt.
Vreemd eigenlijk. Hoe vaak is er niet geschreven over vergeten pincodes en wachtwoorden? Meer dan zes of zeven codes kunnen we niet uit het blote hoofd onthouden, dus waarom dachten die half miljoen mensen dat die Digid er wel bij kon?

En voor codes die uit een paar cijfers en letters bestaat zijn mischien wat truucjes te bedeken om ze beter te onthouden, maar inmiddels sterft het ook van allerlei soorten gedragscodes. Een beetje bedrijf heeft al gauw met een code of vier te maken. Tel dat erbij op en het geheel valt echt niet meer te onthouden.

Zo wilde Philips een nieuw beloningsplan voor de eigen bestuurders doorvoeren, maar was daarbij de code Tabaksblat vergeten. De aandeelhouders hebben de directie daar aan herinnerd en het plan is voorlopig van de baan. Da's dan wel weer een mooi voorbeeldje van collectief geheugen.
En bij
BCC en Daihatsu waren ze de reclamecode vergeten. Een overtreding die overigens alleen maar tot gevolg heeft dat de Reclame Code Commissie het opgespoorde geheugenverlies openbaar heeft gemaakt. Geen boete of verplichte geheugentraining opgelegd.

Een teveel aan codes kan dus tot geheugenverlies leiden. Misschien verklaart dat het enthousiasme van een aantal ondernemers voor de Classic Lady, die een sterke vermindering van codes bepleit (de regeldruk verminderen, noemde ze dat).
Ook hier is sprake van een rammelend geheugen. Is iedereen vergeten dat Classic een ijsje van Magnum is dat je wel heel snel moet oplikken omdat het anders je hemdsmouwen in lekt? En dat de Lady haar parlementaire werk de afgelopen maanden regelmatig heeft verslonsd? Om het nog niet eens te hebben over het feit dat ze een eenvoudig klusje als de was doen, niet zonder ongelukken af kan handelen.

En nu bepleit GroenLinks een nieuwe gedragscode voor de fondsenwerving voor politieke partijen. Vergeet het maar, dat wordt nooit onthouden. Zeker niet door politici die bij de waan van de dag leven. Die hebben alleen een korte termijngeheugen met dito oplossingen.

Trage democratie

Brieven

Afgelopen dinsdag was het weer het vragenuurtje aan het kabinet. De meeste aandacht is naar het laatste deel gegaan. De overige vragen waren echter niet minder belangrijk.
Het extra gevaar voor de nederlandse troepen in Afghanistan, het vastlopen van de douanecontrole bij de uitbreiding van Schiphol, waarom er wel een OV-kaart voor afgestudeerden is en nog niet voor mbo-studenten en de verslechtering van de thuiszorg voor ouderen passeerden de revue.

Daarna was het tijd de overige werkzaamheden van de Tweede Kamer even op een rij te zetten. Dat was het moment waarop werd besloten een of andere film nog diezelfde zitting te bespreken. Hoe dat is afgelopen is breed uitgemeten in alle media.

Maar daarmee ontsnapte nog een opmerkelijk punt aan de aandacht. Het loopt niet zo vlotjes met de democratie. Allerlei zaken konden niet behandeld worden omdat er blijkbaar slecht, niet of te laat gereageerd wordt door het kabinet op schriftelijke vragen uit de Kamer.
Daarmee kwan de 'Regeling van werkzaamheden' onder druk te staan. De kamervoorzitter probeerde de trage democratie in de schoenen van het parlement te schuiven: “Al is het vandaag 1 april, het is geen grap: de kamer heeft vandaag bijna een recordaantal items voor de regeling van werkzaamheden, namelijk 23”.

Waarop Pechtold (D66) liet noteren: “Ik vind het wel belangrijk om te constateren dat wij hier vandaag zo veel vragen hebben, omdat veel schriftelijke vragen van ons niet beantwoord worden.(….) Het is nog belangrijker dat u het kabinet weer eens wat peper op de bekende plaatsen inbrengt, opdat vragen nu eens beantwoord worden”.
Pechtold bedoelde daar de 10 items mee die door uitblijven of late toezending van antwoorden op uitstel van behandeling nodig hadden.

Het kabinet vertraagt de democratie. Eerst door die roemruchte 100 dagen babbelen en nu dus ook door de post niet op tijd af te handelen.
Is dat soms een truukje van Balkenende om wat werk over te houden zodat hij een Balk V kan vormen en daarmee de langstzittende premier aller tijden gaat worden?

Het Debat

DebatterenHet woord is aan de geachte afgevaardigden.

– Welles.
– Nietes.
– Welles.
– Nietes.
– Nietes?
– Ja, nietes.
– Mag ik u dan een handreiking doen?
– U blijft met uw handen van mij af!

– Nietes dan.
– Huh?
– Nietes toch?
– Dat heb ik nooit gezegd!
– Nooit?
– Dat zeg ik: dat heb ik altijd nooit gezegd.

– Nietes!
– Welles.
– Nietes.
– Welles!
– Ah! Of ik lieg of u liegt!
– U liegt.

– Nou, we hebben net dit verslag onder ogen gekregen…..
– Dat verslag kan niet bestaan.
– Nietes?
– Nee, hier in dit verslag, staat bij de tweede paragraaf: 31 november. Die dag bestaat niet. Ik zeg nooit wat op dagen die niet bestaan.

– Dat bestaat niet!
– Oh nee?
– Nee!
– Welles.
– Nietes.

– U zegt altijd wat!
– Dat is mijn goed recht.
– Ja, maar wat u zegt is krom.
– U zegt maar wat u wilt.
– Dat doet u ook. Dat mag. Maar wilt u bij de feiten blijven?
– Wat ik zeg is feitelijk juist omdat zes op de tien nederlanders mij gelijk geven. Zes op de tien! Dat is een meerderheid, mevrouw de voorzitter.

– De meerderheid is niet voor het verbranden van telefoonboeken.
– Welles.
– Nietes.
– Welles!
– Welneeeee…..
– Best wel.

– Wat wilt u eigenlijk? Kunt u daar eens concreet over worden?
– Wat zegt u?
– Concreet. Cee oo en cee er…..
– Momentje, dat zoek ik even op (…..) Ah! Concreet!
– Ja, en?
– Wel, ik eis concreet excuses!
– Voor wat?
– Dat men niet eens 1 seconde van mijn werkstuk heeft willen zien.
– Nee maar! U zou excuses moeten aanbieden!
– Nietes.
– Welles.

– Ik heb recht op excuses.
– Zoals geachte afgevaardigde al eerder stipuleerde: Uw recht is tamelijk krom.
– Ik verdien dit niet.
– Oh? Wat verdient u dan wel?
– Een Oscar voor mijn cinematografisch opus.
– Weljaaaaa. U meent het.
– Zeker! En de Nobelprijs.

– De Nobelprijs???!!!
– Zeker wel.
– Nietes.
– Welles.
– Nietes!
– Wel, wel, welles, welles!!!

– Waarvoor dan?
– Voor het redden van de democratie in het algemeen en Het Debat in het bijzonder!
(geroffel op de bankjes)

Voorzitter: Zo. En nou nog even stemmen.
(….)
Met 148 nietes en 7 welles is de motie van geachte afgevaardigde om het kabinet op zijn laatste leugentje te betrappen verworpen.
En nu weer over tot de orde van de dag.

Eerste dag van de maand

SchuldenAardig wat mensen krijgen tegen het einde van de maand hun inkomen gestort en op de 1e dag van de volgende maand kijken ze alweer tegen de bodem van de huishoudkas aan. Uitgerekend op die dag presenteert het CBS de beste 1 aprilgrap: de schuld van de overheid is flink gedaald. Hetgeen betekent dat de kredietwaardigheid van de overheid is gestegen.

Dat blijkt alleen te gelden voor de boekhouding van vadertje staat. Menig burger kijkt er anders tegenaan: vorige maand bleek slechts 13 procent van de nederlanders het kabinet kredietwaardig te vinden.

Dat betekent dat een groot deel vindt dat de overheid nog wel wat andere schulden open heeft staan. Belofte maakt ook schuld. En dat betekent dat het kabinet nog een heel regeerakkoord aan schulden heeft weg te werken. Het kabinet heeft nog twee jaar om alle niet gehaalde doelstellingen te verzilveren.
Natuurlijk moeten we het kabinet daar de tijd voor geven, maar misschien tekent zich nu al af dat de begroting aan ambities wat al te optimistisch is opgesteld?

Vraag voor allen die het schip van staat vanaf de wal volgen (de beste stuurlui): Hoeveel beloftes zullen alsnog worden waargemaakt? Of vaart het kabinet op ramkoers en loopt het op de klippen van torenhoge schulden aan niet ingeloste beloften?
Enig idee welke specifieke schulden het kabinet straks nalaat?

Beter met banaan

MilieustraatHoe kun je een aap iets laten presteren? Je houdt hem een banaan voor. Als je dat lang genoeg volhoudt, is het kunstje zo in het systeem van de aap gesleten, dat-ie het vanzelf doet, zonder dat het hele trossen banaan kost.
Apen en mensen hebben behoorlijk wat overeenkomsten. Dus wat die je als je een mens wat wil laten presteren? Juist, je houdt hem een banaan voor.

De Avri (Afvalverwijdering Rivierenland) begrijpt heel goed wat de essentie van een kosten-baten economie is. Voor wat, hoort wat. Als de burger wat van de overheid wil, moet er betaald worden. Als de overheid wat van de burger wil geldt dat principe vaak niet.
De Avri snapt dat het zo niet werkt. De burger wordt al jaren opgeroepen de restanten van zijn leven gescheiden in te leveren bij de afvalverzamelaars. Dat lukt aardig maar in 2006 was nog steeds niet de doelstelling van 55 procent gehaald. Er werd 560 kg vuil per inwoner opgehaald, waarvan slechts 48 procent gescheiden werd ingezameld (zie cijfers
CBS).

Om de burger tot betere prestaties te krijgen biedt de Avri nu een banaan aan. Wie een afgedankte mobiele telefoon of een lege inktcartridge inlevert, krijgt een banaan. De mobieltjes en cartridges worden afgedragen aan de stichting AAP, een europees opvangcentrum voor exotische dieren.
Voor elk opgeknapt mobieltje kan die stichting € 3,50 krijgen. De tweedehandjes blijken goed verkoopbaar in Oost-Europa, Azië, Zuid-Amerika en Afrika.
Voordeel is dat er minder nieuwe mobieltjes geproduceerd hoeven te worden. Dat scheelt weer hele bergen coltron, een metaal dat gewonnen wordt in leefgebieden van bedreigde diersoorten. zoals de gorilla.

De Avri levert wel vaker tegenprestaties aan de burger. Vorig jaar juni kregen bezoekers van de milieustraten een ijsje als beloning voor het gescheiden aanleveren van het afval. Een actie in het kader van de Wereldmilieudag.
Het ijsje stond symbool voor de smeltende ijskappen en de actie was bedoeld om het milieubewustzijn van de burgers te verhogen.
Sinds 2004 houdt men ook elk jaar de
compostactie. Wie groenafval gescheiden heeft ingeleverd, krijgt als dank gratis compost voor tuin-of balkonplantjes terug.

De Avri is ook niet te beroerd de burger tegemoet te komen als het bedrijf zelf vertraging heeft in het halen van de doelstellingen. Toen een geplande milieustraat later klaar bleek te zijn dan aangekondigd, ging men over tot het gratis ophalen van snoeiafval.

De Avri en alle andere afvalinzamelaars doen hun best de burgers de mileustraat in te krijgen. De overheid zou iets meer steujn kunnen geven. Met een beetje meer subsidie moet het toch mogelijk zijn mensen over te halen op 2e paasdag de koopboulevards links te laten liggen omdat er in de milieuboulevard niet alleen gratis compost is te verkrijgen, maar ook goedkope mobieltjes en gerecycled tuinmeubilair te halen valt.
En: de liefde van de mens gaat net als bij een aap door de maag, Dus gooi er nog een leuke aanbieding tegenaan. Bij een bepaald quotum aan gecheiden ingeleverde troep, krijgt men een bon voor een gratis maaltijd in het milieurestaurant. Met, naar keuze, een banaan of ijsje als toetje.

Zondagsrust

Bij de tijdPtfrrrr, is het me weer gebeurd! Net als ik lekker een uurtje langer heb uitgeslapen, is de dag een uur eerder opgestaan.
De hele zondagsrust overhoop gegooid. Kunnen ze niet eens met hun tengels van de klok afblijven? Behalve dat je mensen er mee in de war brengt, is
niet bewezen dat het enig nut heeft.

Francis Bacon zou ooit gezegd hebben: 'De juiste tijd kiezen, is tijd besparen'.
Is dat de diepere gedachte achter dat gesjoemel met de klok? Wel, ik ben nu dus wat tijd kwijt en, zoals J. Woodman zei: 'Verloren tijd vind je nooit meer terug'.
Mooi is dat. Staat iemand er wel eens bij stil dat als je de tijd kwijtraakt, het erg demotiverend is je idealen hoog te houden?

Nu deze dag toch verloren tijd is: hier een paar overwegingen van mensen die de tijd hebben genomen even er bij stil te staan.

'De mensheid maakt haar tijden, het individu doet wat zijn tijd van hem eist' (F. Bordewijk).

''Laat de tijd je niet voor de gek houden: je kunt hem nooit de baas worden' (W.H. Auden).

'Je kan pas lang zal ze leven roepen, als de tijd stil staat' (Myrliène Borné).

Iedereen vandaag weer bij de tijd?

Chinees gevaar geweerd

TijgermugTerwijl bijna iedereen zich blind staart op de bedreiging voor ons welzijn van een 14 eeuwen oude variant van het joods/christelijke geloof, ziet men aanslagen op onze gezonde democratie uit een andere hoek al gauw over het hoofd. Waarschijnlijk omdat die aanslagen tot nu toe met succes zijn gepareerd. Het kan ook zijn dat men de illusie koestert dat sport verbroedert en het na augustus dus wel afgelopen zal zijn met die aanslagen.

China lijkt wel een biologiosche oorlog te voeren. Niet alleen giftig kinderspeelgoed dreigde de volksgezondheid te ondermijnen, ook de vogelpest en de knokkelkoorts zijn ingezet. Voor de vogelpest geldt nog steeds een hoge staat van paraatheid, maar de knokkelkoorts hoeven we niet meer te vrezen. De tijgermug, binnengekomen op schattige plantjes met de misleidende naam Lucky Bamboo, krijgt geen kans meer de pootjes op neerlands bodem te zetten.

De ingevoerde tijgermug bleek hier goed te kunnen overleven omdat de klimatologische omstandigheden zijn veranderd. Een strenge controle aan de grens blijkt voldoende om het beestje te weren. Op Kamervragen antwoordde minister Klink dat het in quarantaine houden van geïmporteerde bamboeplantjes niet nodig is.
De quarantaine-methode biedt geen garantie dat de tijgermug door de mazen van de grens sluipt. Maar de afspraken met de importeurs werken goed genoeg, dus niemand hoeft meer wakker te liggen van de mug.
Gelukkig maar, want in
Brazilië veroorzaakt de tijgermug inmiddels veel ellende. Vorig jaar maart werd in Paraguay zelfs de noodtoestand uitgeroepen. omdat ruim 14.000 mensen waren besmet.
Ook daar is het opgewarmde klimaat oorzaak van de sterk uitdijende muggenpopulatie.

Terug naar China. Wie hoopt dat het politieke klimaat daar zal verbeteren dankzij het sportieve feestje in augustus, kan bedrogen uitkomen. Nu blijkt dat het vrije westen zich prima kan verdedigen tegen de biologische aanslagen, sturen de Chinezen geen irritante diertjes meer, maar mensen. Die worden wel in quarantaine gehouden door onze immer alerte overheid.
Een golfje van Chinese
asielzoekers overspoelt Ter Apel en Euverem (Lb.). Evenals de tijgermug, hoeven die Chinezen. zo goed als zeker, niet op een verblijfsvergunning te rekenen. Zo erbarmelijk zijn de mensenrechten in China niet, toch?
In een agitprop-achtig bij elkaar geknipt en geplakt
document heeft China trouwens aangetoond dat in het vrije westen die mensenrechten ook niet zo nauw worden genomen. Misschien komen ze nog met een leuk filmpje daarover.

Ondertussen blijft het opmerkelijk dat enige behoedzaamheid nodig is, betreffende chinese importproducten.

Geen zorg voor welzijn

EenzaamheidVeertig jaar AWBZ blijkt ook veertig jaar schuiven met geldpotjes. De SER adviseert nu rustig door te gaan met dat geschuif. Haal kosten die met welzijn te maken hebben uit de AWBZ.
Een doortastend advies? Welnee, gewoon de zoveelste schuiver om de stijgende kosten van de AWBZ in te perken.
Veertig jaar AWBZ even
op een rijtje:

In 1968 wordt de AWBZ ingevoerd. Bedoeld om langdurige zorg en kosten die niet onder het ziekenfonds vallen te verzekeren.
In 1980 wordt het kruiswerk (o.a. verplegende verzorging aan huis, zuigelingenconsult) overgeheveld naar de AWBZ.
In 1989 worden ook de psychische zorg, hulpmiddelen, sociaalpedagogische zorg, gezinszorg en de regionale instellingen voor beschermd wonen bij de AWBZ onder gebracht.
In 1992 wordt farmaceutische hulp, audiologische hulp, erfelijkheidsonderzoek en revalidatiezorg aan de AWBZ toegevoegd.

Het wordt een beetje volle boel bij de AWBZ en de kosten zijn aardig opgelopen. Kabinet Kok II maakt daar een einde aan. In 1997 wordt alles, behalve de psychiatrische zorg, weer terug gekieperd naar de ziekenfondswet. Kort na die schoonmaakactie worden bejaardenzorg, gezinszorg en kruiswerk weer teruggetakeld naar de AWBZ. Nu onder de noemer thuiszorg.

Vanaf 1998 wordt toegewerkt naar de nieuwe AWBZ. Vanaf 2003 kan zorg ingekocht worden op onderdelen. Van verpleging tot activerende begeleiding. Van thuiszorg tot ondersteunende begeleiding. Het PGB (persoonsgebonden budget) wordt ingevoerd. Zorg op maat moet zowel de cliënt tevreden stellen, als de kosten overzichtelijker en beheersbaarder maken.

In 2007 is het mis. De AWBZ blijkt veel te duur. Er moet weer wat uit. Als eerste wordt de thuiszorg overgeheveld naar de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning).
Nu, maart 2008, wil de SER dat bepaalde vormen van ondersteunende en activerende begeleiding ook naar de WMO te verhuizen. De AWBZ zou toch weer meer echte zorg moeten bekostigen: verpleeghulp, revalidatie, etc. Als mensen die zorg met meer welzijn opgetuigd wensen te zien, dan betalen ze dat zelf maar. Kunnen ze dat niet, dan mogen ze een beroep op de WMO doen.

Een voorbeeldje uit het NRC van dat dure welzijn: ondersteunende begeleiding van autistische kinderen bij paardrijles of huiswerbegeleiding. Da's helder. De hulp hebben ze wel nodig, maar is geen directe zorg. Bovendien hebben de ouders die paardrijles kunnen betalen, meestal een aardig inkomen, dus die begeleiding kunnen ze vast ook wel zelf betalen.
Ander voorbeeldje: mensen in bejaardentehuizen lopen er een stuk gezonder bij als ze ook wat persoonlijke aandacht krijgen en aan wat activtiteiten kunnen meedoen. Minder eenzaam, meer gelukkig, meer gezond.
Maar ja, activerende ondersteuning, hoort natuurlijk in het buurthuis en niet in de bejaardenzorg. Dus, goed gezien SER, laat de WMO dat maar bekostigen.

Dit advies zal bijdragen aan de stijgende zorgkosten. Zorgmanagers en personeel die ziek worden van de zoveelste verandering, die opnieuw tot reorganisaties in hun werk zal leiden en de nodige burocratische rompslomp met zich mee zal brengen.
Patiënten en cliënten die ziek worden van weer van het kastje naar de muur te worden gestuurd en opnieuw met hogere eigen bijdragen geconfronteerd worden.
En ook nu wordt niet erkend dat zorg en welzijn geld kost. Veel geld. Dus als straks de kosten voor de WMO de pan uit rijzen, moet er weer een dure adviesraad aan het werk worden gezet voor de volgende verschuiving.

De overheid maakt zich terecht zorgen om de peperdure kosten. Veertig jaar schuiven met subsidiepotjes heeft het niet goedkoper gemaakt. Dan zijn er twee opties:
1. De welzijnsstaat verklaart de gezondheidszorg failliet. Iedereen zoekt het verder zelf maar uit. Ziek zijn doe je zelf, dus je betaalt dat ook maar zelf. Een tendens die meer en meer de kop op steekt de laatste tijd.
2. De welzijnsstaat erkent dat zorg duur is en zoekt naar alternatieve oplossingen. Een wet die beperkingen stelt aan de prijzen van medicijnen en hulpmiddelen. Niet leuk voor bijvoorbeeld de farmaceutische industrie, maar die gaat niet dood van wat minder winst.
Veder gaat er nog zoveel geld om in de samenleving dat aan echte overbodige luxe wordt besteed, dat de overheid best een graai in die kas kan doen.

Dat laatste komt er natuurlijk niet van, want dat zou een aantasting van fundamentele vrijheden betekenen. Van dat idee wordt een select maar invloedrijk gezelschap zo ziek van dat de overheid bang is om tot meer effectievere maatregelen over te gaan.

Virtuele zorg.

InternetverslavingMinister Rouvoet en staatssecretaris Heemskerk hebben diep in de buidel getast en hebben vijf reeds succesvolle ict-projecten beloond met 3,8 miljoen euro. Het geld moet worden besteed om de projecten geschikt te maken voor grootschaliger gebruik.
Drie projecten betreffen jeugd en gezin, het werkterrein van Rouvoet. De twee andere projecten moeten mensen leren omgaan met rampen.

Typsich voor de aanpak van dit kabinet. Enerzijds steekt men aardig wat geld in de ontwikkeling van de jeugd. Calamiteiten genoeg: hufterigheid, drankmisbruik, agressie op youtube, ontspoorde sexuele moraal. De jeugd van tegenwoordig is een ramp op zich.
Tegelijkertijd lijkt het kabinet weinig vertrouwen te hebben in de moeite en het geld dat aan deze ramp wordt besteed. Dus wordt er ook flink betaald om te leren voorbereid te zijn en om te kunnen gaan met rampen.

Vorige week konden we in de media vernemen dat een groot deel van de burgers weinig vertrouwen in dit kabinet had. De oorzaak mag nu wel bekend zijn: het kabinet vetrouwt zichzelf ook niet zo. Wie wantrouwen zaait, zal wantrouwen oogsten.
Jawel, de ambities zijn nog even groot als bij de start. Maar het lijkt er sterk op dat het kabinet niet meer gelooft dat bepaalde zaken veranderd kunnen worden. De manier waarop men geld pompt in genoemde ict-projecten, is daar een goed voorbeeld van.

Niet alleen de jeugd, ook steeds meer volwassenen, raken verslaafd aan internet. Het kabinet legt zich daar bij neer. Twee van de drie op jeugd gerichte projecten, zijn internetprojecten.
Het project Choice krijgt geld om bestaande chathulpverlenings-, zelfhulp- en informatiesites uit te breiden. Het Innovatief jongerenportaal mag op de jeugd gerichte virtuele informatie uitbreiden.
De twee projecten die ons moeten leren omgaan met rampen zijn net zo virtueel: een interactief, op virtual reality gebaseerde trainingssystemen.

Met andere woorden: verslaafd als veel mensen zijn aan de pc, de regering besteedt nu 3, 8 mijoen euro om ze vooral aan die pc gekluisterd te houden.
De aan games verslaafde internetters zullen wel veel plezier beleven aan die virtuele rampentraingingen. En die hulpverlenende chatboxen zullen de jeugd misschien van een eetstoornis afhelpen, maar zeker niet van hun internetverslaving.

Het lijkt er dus op dat het kabinet het moede hoofd in de schoot legt en bezwijkt voor de verlokkingen van het internet. Of is er hier sprake van een visioniare wending in het maakbaarheidsdenken? Gelooft het kabinet soms dat de wereld alleen nog virtueel te verbeteren valt?

Twaalf ambachten, dertien ongelukken

BeroepskeuzeDe arbeidsmarkt heeft behoefte aan een betere begeleiding van leerlingen in het voortgezet onderwijs bij het maken van een studie- of beroepskeuze. Dat stelt de RWI (Raad voor werk en inkomen) in een advies aan het onderwijs en het kabinet.
De overload aan beroepskeuzetests, studiewijzers, stages in alle soorten en maten en open dagen bij scholen en bedrijven zijn kennelijk niet genoeg. De adviesraad wil betere resultaten, zodat minder mensen afhaken tijdens vervolgstudie of bij hun eerste baan. De arbeidsmarkt heeft daar behoefte aan.

Twee opmerkingen:
1. Een markt is toch een vraag-en aanbodplein? Op een arbeidsmarkt wordt dus werk aangeboden en werk gezocht. De aanbieders blijken dus behoefte te hebben aan werkvolk dat meer duurzame keuzes maakt.
Dat kan. Maar nergens meldt de RWI iets over de behoeften van de werkzoekenden. De oorzaken van onafgemaakte keuzes wordt eenzijdig op het bordje van de zoekende partij gelegd. Men zou slecht voorgelicht zijn en daardoor wankelmoedige keuzes maken. Of het onderwijs en het kabinet dat maar eventjes aan wil pakken. De RWI gelooft stellig in de maakbaarheid van keuzes.
De RWI heeft niet de moeite genomen grondig te onderzoeken wat de effecten zijn van het aanbiedende deel van de arbeidsmarkt. Om te beginnen zou er wel eens een overdaad aan keuzes zijn en dat maakt kiezen lastiger. Meer voorlichting over al die keuzes geeft een grotere hoeveelheid informatie, maar zal niet vanzelfsprekend tot betere, duurzamere keuzes leiden.

Met het aanbod op de arbeidsmarkt gaat het ook regelmatig mis. Hoe vaak is het niet voorgekomen dat bepaalde studies of opleidingen populair waren en na behalen van een diploma er ineens niet zoveel werk bleek te zijn?
De afstemming tussen opleiding en werkgelegenheid valt nooit helemaal goed te krijgen. Om dat louter en alleen in de schoenen van het onderwijs te schuiven lijkt me niet terecht. Het onderwijs kan nooit de veranderingen in de economie voor zijn.

2. Keuzes worden niet alleen beïnvloed door meer informatie of betere begeleiding. Zo kan er wel degelijk een juiste keuze zijn gemaakt, maar vallen collega's, werkplek of salaris en loopbaanontwikkeling zo tegen dat snel een andere keuze wordt gemaakt.
De RWI zou kunnen weten wat mensen belangrijk vinden aan een baan. Onderzoeken genoeg die aantonen dat heel persoonlijke waarden doorslaggevender zijn, dan puur zakelijke waarden.
De raad adviseert echter niet dat het bedrijfsleven daar eens werk van maakt, zodat ze hun werknemers wat langer behouden.

Het is een advies dat past bij de waan van de dag. Men heeft moeite aan goed en passend werkvolk te komen. Dat ligt niet aan de keuzes van dat volk, maar aan de veranderende economie. Toen men wel meer dan genoeg mensen kon krijgen, stond het motto 'een flexibele arbeidsmarkt' hoog in het vaandel. Mensen werden gestimuleerd makkelijker van baan te wisselen.
Nu wordt om meer vasthoudender keuzes gevraagd. De maakbaarheid van die keuzes, heeft sterk het karakter van een eenrichtingsweg. Het advies van de RWI plaveit daarmee een doodlopende weg.