Tag archieven: kabinet

Het kabinet lekt zelf (2)

Het kabinet lekt zelf (Onderstaand stuk is inmiddels achterhaald. Of toch niet? Zie de update onderaan).

De voorzitter van de 2e Kamer, mevrouw Verbeet, gaat uitzoeken wie de emabargo-code van de Prinsjesdag papieren heeft gelekt. Het ligt voor de hand de dader onder de Kamerleden te zoeken. De fracties hebben namelijk de stukken al ontvangen, dus die zijn verdacht.

Zelf verwachtte ik dat ook dit jaar Frits Wester van RTL Nieuws de primeur zou hebben. Hij moest de eer echter aan de NOS laten. De NOS verzuimde uitvoerig uit de stukken te citeren, hetgeen RTL de volgende dag wel deed, waardoor alle aandacht opnieuw naar Frits Wester uitgaat.

De NOS heeft trouwens aardig wat ex-RTL medewerkers in dienst. Marcel Gelauff (hoofdredactie), Sacha de Boer (presentatrice en getrouwd met Rik Nieman van RTL Nieuws) en Annechien Steenhuizen (van NOS op 3), komen allen uit de RTL-stal.

Zou Frits Wester nu onder een hoedje met de NOS hebben gespeeld? Zo van: jongens, halen jullie het spul nu op, anders ben ik weer de pineut. Jullie vissen het boven water en laat de publicaties verder maar aan mij over. Voer voor complotdenkers dus.
De eeuwige vraag blijft wel: hoe komt een journalist aan de stukken?

Nu is van de heer Wester bekend dat hij ooit persvoorlichter van het CDA was. Dan rijst natuurlijk het vermoeden dat het lek bij het CDA gezocht moet worden.
Deze keer denkt het roemruchte stijlloze diepgravertje, dat de
PvdA heeft gelekt. De bewijsvoering: gephotoshopte documenten, waar het watermerk van de PvdA op te zien zou zijn. Wat goed zou kunnen, want de PvdA liet eerder al blijken de Miljoenennota van binnen te kennen. Door op 3 september een voorstel te lanceren voor invoering van een toptarief op de hoogste inkomens, nam het een voorschotje op de bezuinigingsplannen. Misschien was dat een poging de te verwachten kritiek op de komende snij-operaties wat wind uit de zeilen te nemen.

Nu kwamen er niet alleen uit de PvdA-hoek berichten over de financiering van de welvaartsstaat. Sterker nog: het kabinet zelf liet af en toe al wat naar buiten druppelen. Ik adviseer de kamervoorzitter dan ook het onderzoek niet te beperken tot de parlementariërs. Want: het kabinet lekt zelf. Ook voorgaande jaren kan het lek heel goed uit het kabinet komen. Gewoon een methode om alvast de stemming te peilen, zodat adequaat gereageerd kan worden als op Prinsjesdag de kritiek losbarst.
Hamvraag bij deze complottheorie: wie regisseert het lek? Balkenende? Eén van zijn coalitiegenoten? Of het RTL-netwerk, onder leiding van Frits Wester?

Update 19.55 u.:

Het lek is boven water. De NOS blijft er op hameren dat de belangrijkste cijfers uit de Miljoenennota het eerst bij het NOS Journaal bekend gemaakt werden. PvdA'er Paul Tang mag dan naar RTL hebben gelekt, wie is dan de bron van het NOS?

Overheidssteun voor crisisconsument

Overheidssteun voor crisisconsument Treft de crisis de consument, dan is de koek snel op. Mocht de crisis ook mij tot werkloosheid brengen, dan zal ik ruim 470 euro netto per maand minder in de knip hebben. Dat bedrag rolde uit de werkloosheidsberekenaar van het Nibud, dat onderzocht heeft hoe mensen het rooien als de crisis hen treft. Het laat zich raden dat die mensen betalingsproblemen hebben.

Uit het rapport 'Rondkomen in economische onzekerheid' (pdf!) blijkt dat 70 procent van de nieuwe werklozen moeite hebben hun uitgavenpatroon aan te passen. Nou, zou je zeggen, laat ze dan een voorbeeld nemen aan die 30 procent die er blijkbaar geen moeite mee heeft.
Hoe dat komt, vermeldt het rapport niet. Da's jammer. Want is het nou onkunde of spelen er andere factoren mee?

Er zou bijvoorbeeld een verschil in vaste lasten kunnen zijn, waar niet zo makkelijk in te snijden valt. Een hypotheekaflossing en een ziektekostenverzekering bijvoorbeeld. Die zijn er in soorten en maten en kunnen dus voor de een hoger zijn dan voor een ander.
Als ik al mijn abonnementen en lidmaatschappen opzeg, kijk ik nog tegen een tekort van 400 euro aan. Drastische vermindering van energiegebruik kan helpen, maar niet onmiddellijk. Daar zou ik pas bij de volgende jaarrekening iets van kunnen merken. Ik los het pas op als de boodschappen bij de goedkoopste super worden gedaan, stop met bloggen en het vakantiegeld volledig opgaat aan de rest van het tekort.

Geen probleem, want mijn eventuele werkloosheid is natuurlijk van korte duur. Een jaartje retraite van mijn huidige uitgavenpatroon zou misschien heilzaam kunnen zijn. Maar zou de economie mijn bijdragen niet missen?

De financiële sector wordt met miljarden overeind gehouden. Ook al verandert in het gewoontepatroon van die sector niets substantieels. Bedrijven worden gesteund met gesubsidieerde werktijdverkortingen. De allergrootste verandering in hun patronen, zie je vooral op het werkrooster.
De getroffen consument kan slechts een beroep doen op bestaande voorzieningen en mag het Nibud te hulp roepen om het uitgavenpatroon aan te passen. Geen extra steun dus.

Da's wel een beetje raar. Want het is toch helemaal niet goed voor de economie als consumenten minder gaan besteden? Moet de consument, onmisbare factor voor de elektronicabedrijven, de warenhuizen, de horeca en zelfs de supermarkts, niet worden gesteund?
Te denken valt aan tijdelijke verhogingen van de WW-uitkeringen, voor diegenen waarvan vaststaat dat er een onlosmakelijk verband is tussen de crisis en hun werkloosheid.De overheid is niet van plan de koopkracht te redden. Met die koopkracht lijkt het wonderwel mee te vallen, ook al gaat die volgend jaar achteruit. Alleen mensen die werkloos worden, zullen pijn lijden, zegt minister Donner. Geen reden om er iets aan te doen. Loonmatiging is veel belangrijker.

Tot zover de overheidssteun voor de crisisconsument.

Het kabinet lekt zelf

Het kabinet lekt zelf Het kabinet denkt het jaarlijks gerommel met de Prinsjesdagstukken te voorkomen door pas op de middag van het feestelijk gebeuren zelf de pers van munitie te voorzien.
Toch zal RTL4 natuurlijk weer als eerste delen uit de miljoenennota publiceren. Daar is eigenlijk geen spectaculair nieuws meer aan. Dat is meer een onderdeel van de traditionele rituelen geworden.
Het loont echter de moeite niet de stukken eerder boven water te krijgen. Het kabinet lekt zelf alvast wat onderwerpen naar buiten.

Geen bezuiniging op de huurtoeslag, maar wel meer offers, zoals de verhoging van de AOW-leeftijd. Balkenende belooft met veel dynamiek de lastige keuzes te maken, waar wij allen aan moeten bijdragen natuurlijk. Welke offers precies, laat de MP in het midden. De slechte boodschappen laat hij zijn partners-in-crisis meedelen.
De topinkomens (boven Balkenende-norm) krijgen te maken met een
extra belastingschijf: 60% inleveren over elke cent boven de 181.000 euro.
De Westerschelde zal dit jaar nog niet uitgebaggerd worden, maar de IJssel krijgt er wel een hoogwatergeul bij.

Wouter Bos blijft hardnekkig de bankiers tot de orde roepen en krijgt ondertussen de begroting alleen maar negatief rond, wegens een bijdrage aan het IMF.
André Rouvoet verlegt de speerpunten van zijn beleid ook naar de crisis. In plaats van het wegwerken van wachtlijsten in de jeugdzorg, investeert hij in de bouwsector. Om bij te dragen aan een beter milieu en een lagere energierekening.

De crisis zal dus centraal staan in de Miljoenennota en het totale beleid zal daar op aangepast worden. Had iemand iets anders verwacht?
De Koningin mag het nieuws brengen en een beroep doen op ons aller solidariteit. Uiteraard zal de troonrede gewag maken van de hartverwarmende steun van het volk, toen de verjaardag van Hare Majesteit zo jammerlijk ten einde kwam. Een toonbeeld van de solidariteit, die het kabinet komend jaar zo hard nodig zal hebben.
Of de monarch de troonrede ook zal aangrijpen om een troonswisseling aan te kondigen? Dat zal tussen de regels van het komende Prinsjesdagnieuws ook nog wel aan de orde komen. Mocht het zover komen, dan zal ze haar opvolger alvast veel privacy wensen.

Balkenende zal de essentie van Prinsjesdag samenvatten als: de vijf pijlkers van het kabinetsbeleid staan nog als een huis. Hij ziet zich echter genoodzaakt op te roepen tot meer geduld. Druppelsgewijs laat hij de komende dagen meer van het slechte nieuws lekken. Frits Wester hoeft geen enkele moeite te doen het Koffertje te lenen en de inhoud door te spitten. Deze keer is het kabinet hem voor.

Alarm in de polder

Alarm in de polder Weeralarm.
Kabinet: we maken ons ernstig zorgen over de kloof tussen de burger en het KNMI.

Beeralarm.
De redding van de economie – Bos op berenjacht.

Baggeralarm.
Balkenende: We hebben ons eens in de zaak verdiept. Nu zitten we er tot onze nek in.

Dwangbuisalarm.
Kabinet voorkomt krimp gemeente Tilburg.

Loos alarm.
Villabewoners met de schrik vrij.

Zijn we nog een alarm vergeten?

Koers kabinet beter zichtbaar

Koers kabinet beter zichtbaar Minister Van der Laan gaat zijn beleid beter zichtbaar maken. Hij hoopt met zijn feiten een einde te kunnen maken aan het gezeur van Wilders. De uitslag van de Europese verkiezingen is voor de minister ook aanleiding de kiezers in te peperen wat het kabinet zo al presteert.

En da's heel wat, zo zei Balkenende aan de vooravond van Verantwoordingsdag. Het kabinet ligt voor 82% op koers. De Algemene Rekenkamer vroeg zich echter af of de premier dat wel waar kon maken, want er was ok dit jaar weer onvoldoende inzichtelijk gemaakt of met het uitgegeven geld de gestelde doelen wel zijn gehaald (zie ook eerdere artikelen op dit weblog, hier en ook hier).

Het kabinet doet wel vreselijk haar best het aan de burger uit te leggen. Op de website Verantwoordingsdag heeft het kabinet de resultaten voor u op een rij gezet. Verdeeld over groepen als Iedereen, Automobilisten en forenzen, Ouders, Jongeren, Vrijwilligers, Woningzoekenden, legt het kabinet aan de hand van 165 items uit, wat er is bereikt.

Lees je daar wat er onder “Inburgering en integratie” en “Bewoners van aandachtswijken” staat, dan mag minister Van der Laan inderdaad hard an de slag. Want veel staat daar niet vermeld. Afgaande op de tekst zijn er 12 resultaten bereikt of staan in de startblokken. Die laatsten horen dan wel bij de nog te realiseren doelen en dat zijn er een stuk of elf. Zo is een resultaat dat Rijk en gemeenten een charter hebben opgesteld, waarin afspraken staan hoe wijkactieplannen worden uitgevoerd.
Wie meer wil weten kan doorlinken naar het dossier Wijkenaanpak om er achter te komen dat minister Van der Laan 30 miljoen euro gaat verdelen voor leefbaarheid in de wijken. Wat er precies mee is bereikt gaat de minister dus de komende tijd duidelijk maken.

Wie andere items op de website doorneemt, zal regelmatig zien dat het kabinet het ook haar wensen als een resultaat benoemt. Onder het onderwerp “Leraren” zit de link over Voortgezet onderwijs en mbo verborgen. Daar lezen we bij het item voorkomen vroegtijdig schoolverlaten: Via allerlei maatregelen en projecten wil het kabinet vroegtijdig schoolverlaten voorkomen. Hiervoor is in 2008 extra geld uitgegeven. In het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs verlieten in 2002 nog 71.000 kinderen school zonder een diploma. Het kabinet wil dit aantal halveren.
Geen resultaat nog. Dat lijkt voor het hele onderwijs wel het geval. Alle items op een rij gezet en gekeken naar wat het kabinet er over meldt, is onderwijs het enige gebied waar wel heel weinig is gescoord.

Een quickscan van de “resultaten voor u”, laat zien dat het kabinet vindt dat bij 63% van de genoemde items positief resultaat is behaald.
In
deze excelsheet heb ik die gecategoriseerd als “Gestelde doelen gehaald en concrete start projecten”. Onder dat laatste vallen zaken als “afspraken gemaakt” of “wetsvoorstel naar de Kamer gestuurd”. Het kabinet ziet dat zelf als klinkend resultaat.

Het betekent wel dat de doelen nog gehaald moeten worden en dus valt een deel van deze 1e categorie onder de tweede categorie: “Nog te halen doelen en voorbereidingen”. Hier valt alles onder wat nog helemaal of gedeeltelijk niet is gehaald en een aantal ambities waar het kabinet nog werk van moet maken, maar in afwachting is van onderzoeken of gewoon nog niet aan toe is gekomen.

Het kabinet is tevreden. Minister Van der Laan gaat glashelder maken wat er is bereikt. Hopelijk volgens zijn collega's ook. Maar, om het kabinet tegemoet te komen en niet alleen gezeur over het beleid te storten, kunnen we natuurlijk zelf ook eens melden wat het kabinet voor ons heeft bereikt.

Daarom de hamvraag aan de lezers: wat heeft het kabinet voor u concreet gedaan? En deze keer alleen de positieve voorbeelden!

Juryrapport verantwoordingsdag

Juryrapport verantwoordingsdag Het kabinet moet zoveel verantwoording afleggen, dat het een mirakel is dat het nog aan werken toekomt. Behalve in de vele spoeddebatjes en de begrotingsdebatten, moet het kabinet ook eenmaal per jaar een tussentijdse verantwoording afgeven. Dat vond vorige week plaats en Balkenende en Bos deelden mee dat het eigenlijk best wel goed ging.

In tegenstelling tot vorig jaar, toen de Algemene Rekenkamer de vloer aanveegde met de resultaten en transparantie van het beleid, zit het kabinet nu met 82 procent van de gestelde doelen op de goede weg. Vorig jaar was dat nog maar 44 procent. Bovendien was de haalbaarheid van de gestelde doelen deze keer voor bijna de volle 100 procent te meten. Vorig jaar wist de het kabinet slechts de helft van de voortgang inzichtelijk te maken.
Aldus Balkenende's verantwoording. Hij meende het oordeel van de Algemene Rekenkamer dus met gerust hart tegemoet te kunnen zien. En wat zegt de Algemene Rekenkamer nu?

Om te beginnen is de Rijksrekening goedgekeurd, ondanks de kanttekening dat de 23 miljard euro die is gespendeerd aan de kredietcrisis als onrechtmatig is bestempeld. Het betreft hier de uitgaven om Fortis overeind te houden.
Officieel had daar eerst uitvoerig met het parlement over gedebatteerd moeten worden. Daar was geen tijd voor, zo stelde het kabinet destijds, haast was geboden bij om grotere ongelukken te voorkomen. De Tweede Kamer nam daarmee genoegen en dus volstaat de Algemene Rekenkamer met een kanttekening.
Waarmee de Algemene Rekenkamer eigenlijk zegt: als de Tweede Kamer niet op haar strepen staat, wie zijn wij dan om de boel af te keuren?

Het kabinet zal het worst zijn. De Tweede Kamer wordt wel vaker niet serieus genomen (late beantwoording kamervragen, opzij schuiven wensen van het parlement) en van de kritiek van de Rekenkamer trekt men zich ook bar weinig aan.
Zo concludeert de Rekenkamer dat er vorig jaar voldeed slechts één ministerieel jaarverslag niet aan de eisen. Nu zijn dat er vier.
De bedrijfsvoering gaat maar matig vooruit. Vorig jaar telde men 57 onvolkomenheden, nu nog 54. Bepaald geen vooruitgang waar het kabinet trots op kan zijn.

Wat positiever is de Rekenkamer over de beschikbaarheid van beleidsinformatie. De ministers stellen steeds meer informatie beschikbaar. Dan echter relativeert de Rekenkamer het compliment onmiddellijk, door te stellen dat die informatie te vaak weinig bruikbaar is. “Ondanks deze overwegend positieve trend, vragen we toch aandacht voor het feit dat ministers in hun begrotingen en jaarverslagen steeds vaker uitleggen dat de realisatie van algemene en/of operationele doelstellingen niet kan worden toegelicht“, zegt de Algemene Rekenkamer.

Kortom: de trotse veren waar het kabinet zich vorige week mee tooide, kunnen weer de verkleedkast in tot volgend jaar.

Wie de verslagen van alle rijksonderdelen wil napluizen kan op de website van de Algemene Rekenkamer hier doorlinken naar de diverse resultaten.

Internationaal samen leven, samen werken

Internationaal samen leven, samen werken Het kabinet stopt met samen leven, samen werken. In internationaal verband. Daar waar het kabinet de burger oproept met elkaar in dialoog te blijven, zet het zelf de hakken in het zand en weigert naar Genève af te reizen voor de VN-top tegen racisme. De motivatie? “Een aantal landen dat zelf nog heel wat te doen heeft op het gebied van mensenrechten, misbruikt de top om religie boven de rechten van de mens te stellen en de vrijheid van meningsuiting onnodig in te perken, discriminatie op grond van seksuele geaardheid te negeren, en impliciet Israël als enige land in de beklaagdenbank te zetten“, aldus minister Verhagen op de website van Buitenlandse Zaken.

Terecht wordt er op mogelijk misbruik gewezen, maar om dan de dialoog te boycotten is een forse diplomatiek stap. VN-conferenties kenmerken zich door zulke vergaande compromissen dat de prioriteiten die het kabinet zich heeft gesteld, bijvoorbeeld wat de mensenrechten betreft, op korte termijn niet gehaald zullen worden. Dat neemt niet weg, dat een fors statement af en toe nodig is om doorbraken te forceren. De vraag is echter of incidentele boycots zullen helpen.

Het kabinet heeft, samen met Europese collega's, een andere slottekst voor de VN-conferentie opgesteld. De strategie had dus ook kunnen zijn: net zolang soebatten topt die tekst wordt aangenomen. Gezien de opstelling van een aantal deelnemers, zal dat niet lukken. Resultaat? De conferentie is mislukt, maar je maakt zo wel duidelijk waar iedereen staat. Op naar de volgende ronde. Diplomaten zijn geen barricade-tijgers, maar praten zich suf tot ook maar het miniemste resultaat is behaald.

De heldhaftige opstelling van Nederland verdient minstens zoveel kanttekeningen, als Verhagen plaatst bij die van andere landen.
Genève kennen we van de
historische conferenties waar regeltjes werden opgesteld voor oorlogsvoering en behandeling van (onder andere) krijgsgevangenen. Op beide gebieden schieten Amerika en Israël tekort. Zeker, zij niet alleen, maar Nederland heeft nog nooit een conferentie geboycot waar deze twee landen aan deelnamen, terwijl ze geen substantiële verbetering lieten zien. Ander voorbeeldje. Op aandringen van de Tweede Kamer, in 2007, tot een boycot van de VN-conferentie over vrouwen- en kinderhandel, stuurde het kabinet geen bewindslieden op pad omdat Wit-Rusland één van de organisatoren was. Dat land neemt het niet zo nauw met mensenrechten. Wel stuurde het kabinet er en paar ambtenaren heen. Een stevig diplomatiek gebaar, maar toch geen algehele boycot te noemen.Nederland doet het liefst mee aan alle VN-toppen en doet soms een parmantige duit in het zakje.

In 2005, op de grootste VN-conferentie ooit, riep Balkenende op meer geld uit te trekken voor ontwikkelingssamenwerking. Eén crisis en het Nederlandse budget gaat omlaag (omdat het is gekoppeld aan het nationale inkomen) en gaat minister Koenders snoeien in de subsidies aan hulporganisaties.

Met zulke maatregelen, inclusief de boycot van de antiracisme conferentie, bereik je eerder verwijdering dan toenadering. lijkt mij.
Ik ben niet tegen stevige strategieën bij brandende kwesties. Maar het zwalkende diplomatieke beleid wekt nu vooral de schijn van selectieve verontwaardiging. Ik denk niet dat de even selectieve Arabische deelnemers de heldhaftige opstelling van dit kabinet serieus zullen nemen.

Annunciatie Verlossing van de crisis

Crisis Annunciatie Het is vandaag Maria Boodschap en de minister-president heeft vandaag ook een boodschap.

Wij: “Wij hebben een boodschap!”
Zij: “Wij niet, jullie hebben een boodschap….”

Wij: “Nou moet u niet meteen…”
Zij: “Okee, okee, geintje. Welke boodschap hebben jullie dan?”

Wij: “Wij hebben zelfs twee boodschappen!”
Zij: “Ja, dat kennen we. Begin maar dan maar met de slechte boodschap”.

Wij: “Ha! Wij hebben alleen twee goede boodschappen!”
Zij: “Zoho, da's nieuws….”

Wij: “Boodschap één: we gaan niet bezuinigen”.
Zij: “Oh gotnogantoe, en dan komt er nu toch een slechte boodschap achteraan”.

Wij: “Nee, onze tweede boodschap is mogelijk beter dan de eerste”.
Zij: “Welja, kom maar op, overtreft uzelf eens een keertje…

Wij: “De tweede boodschap is: wij dragen allemaal ons steentje bij”.
Zij: “Dus toch!”

Wij: “Huh? Wabedoelu?”
Zij: “Met wij bedoelen jullie wij-de-mensen-in-het-land”.

Wij: “Dat is populair uitgedrukt. Wij hebben het liever over samen leven, samen werken”.
Zij: “En met steentjes bijdragen bedoelen jullie bezuinigingen”.

Wij: “Nee, met stenen bijdragen bedoelen wij: in tijden van crisis investeren in een toekomst van samen leven en samen werken”.
Zij: “Juist. En hoe gaat dat dan?”

Wij: “Wij hebben een pakket van maatregelen samengesteld”.
Zij: “Wij niet, jullie… Ons is niets gevraagd”.

Wij: “Kunt u nu eens bij de inhoud blijven?!”
Zij: “Een heel pakket! Jullie zijn zwanger van plannen! En wanneer gaan wij daar iets van merken?”

Wij: “Wij denken dat na een maandje of negen de resultaten zichtbaar zullen worden”.
Zij: “Waarom moet dat nu nog zo lang duren?”

Wij: “Wel, Aken en Keulen zijn ook niet op één dag gebouwd”.
Zij: “Ah! Jullie gaan grootse werken realiseren!”

Wij: “Dat dachten wij wel. Wij gaan zes miljard investeren in weg- en waterbouw, aanpak van de jeugdwerkloosheid, duurzame energie en het afschaffen van de vliegtaks”.
Zij: “En jullie gaan bezuinigen!”

Wij: “Nee, dat doen wij niet! Dat wil zeggen, dat doen we nu niet. Als de economie is aangetrokken, hetgeen naar onze verwachting niet zo lang meer zal duren, gaan we in 2011 vijf miljard bezuinigen in de collectieve sector”.
Zij: “Hm, jullie gaan dus nog niet bezuinigen. Maar de mensen in het land moeten wel bezuinigen?”

Wij: “Wij menen dat iedereen wel een verantwoordelijkheid heeft. Wij hebben dan ook de sociale partners dringend opgeroepen de lonen te matigen. In ieder geval worden de lonen in de collectieve sector bevroren”.
Zij: “Dat noemen jullie geen bezuinigingen? Die lonen worden toch door jullie gefinancierd?”

Wij: “Voor een redelijk deel wel ja. Maar mensen moeten zich daar geen zorgen over maken”.
Zij: Want?”

Wij: “Wel, de mensen gaan wat langer doorwerken en houden dus aan het eind van de rit meer over”.
Zij: “Wij moeten tot ons 67e wachten om te kunnen zien of ons huishoudboekje genoeg cashflow heeft?

Wij: “Wij niet, jullie…..”

Verwante verdachten

Verwante verdachten Een zwart schaap in de familie is meestal niet zo leuk. Rampzalig wordt het, als dat bij de AIVD bekend is. Daar weet de Amsterdammer die “familie-van…” is, nu alles van. Hopelijk is het verkeerd interpreteren van familieverbanden een uitzondering. Te vrezen valt echter dat het in de toekomst vaker voor zal komen. Als het kabinet haar zin krijgt, wordt DNA-verwantschapsonderzoek stukken makkelijker. Wordt het tijd de familiestamboom na te pluizen op verdachte takken om te kijken of er een kans bestaat dat je ook ooit als “familie-van…” het nieuws zal halen?

DNA wordt bij verwantschapsonderzoek alleen gebruikt om ouderschap aan te tonen en bij gezinshereniging in asielprocedures. Het kabinet wil het ook inzetten bij onderzoek naar strafbare feiten. Wel onder strikte voorwaarden. De DNA-databanken mogen alleen geraadpleegd worden als het gevonden DNA een volledig of vrijwel volledig profiel heeft en het verwantschapsonderzoek mag alleen als laatste middel worden gebruikt bij gewelds- en zedendelicten.

Het voorstel van het kabinet is voor advies naar de Raad van State gestuurd. Als er wijze adviseurs bestaan, mogen we verwachten dat de Raad gehakt maakt van het wetsvoorstel. En wel om de volgende redenen:

1. Tot nu toe wordt bij DNA-onderzoek bij delicten gebruik gemaakt van een database waarin alleen de DNA-gegevens zijn opgeslagen van verdachten en veroordeelden van zware delicten (sinds 2005 mogelijk gemaakt). De niet veroordeelde en verdachte verwanten zitten daar dus niet in. Dat schiet zo niet op. Ongetwijfeld zijn er criminelen, die in de familie collega's in het metier hebben. Dat wil overigens niet zeggen dat die zich vergrijpen aan hetzelfde soort delicten.

2. Dus moet op de een of andere manier van meer mensen DNA worden vastgelegd. Dat zou kunnen door voortaan bij elk delict om iedereen die in de buurt was, te verplichten DNA af te staan. Een idee dat CDA en VVD vorig jaar al opperden. Dat zou tot de burgerplichten gerekend moeten worden, vond ook minister Hirsch Ballin.
Als zo de databases worden uitgebreid en bovendien justitie toegang krijgt tot bewaard materiaal van ouderschapsonderzoeken, je al een veel grotere familie. Daarmee zadel je de recherche wel met aanzienlijk meer werk op, terwijl het niet is gegarandeerd dat men dan ook maar een millimeter dichter bij een mogelijke dader komt.

3. Je zou natuurlijk van iedere hier geboren burger het DNA kunnen opslaan. Bijvoorbeeld door dat te verkrijgen uit het bloed dat van de hielprik afkomstig is. Elke pasgeborene krijgt zo'n hielprik, bedoeld om vroegtijdig kwalijke ziektes op te sporen.
De databases worden dan zo groot, dat het een vlot recherche-onderzoek ernstig frustreert. Het kost niet alleen veel meer tijd, de kans wordt ook veel groter dat men bij mensen aan moet bellen die echt helemaal niets met de zaak te maken hebben. Zo bezien leidt het wetsvoorstel van het kabinet eerder tot belemmering van de rechtsgang en dat is strafbaar.

Het zou mooi zijn als de DNA-technologie zo werkt dat elke dader vlot kan worden opgepakt. Maar je ziet het al voor je: een ver en vergeten zwart schaap der familie pleegt ergens een heel vervelend delict en binnen een week heb jij bezoek van de recherche of, als men heel voortvarend te werk gaat, zit je een nachtje in de cel.
Een kans die er nu ook bestaat als er
een foutje in de huidige DNA-databases zit. In Australië werd een man beschuldigd van moord omdat zijn DNA per ongeluk tussen het onderzoeksmateriaal was terecht gekomen.

Hopelijk stuurt de Raad van State het wetsvoorstel terug met de opmerking dat de rechtsgang er absoluut niet mee wordt geholpen.

Hoe de overheid onlust tot onrust verheft

Hoe de overheid onlust tot onrust verheft Wie in tweevoud blogt, kan in drievoud antwoord krijgen. Daarom deze keer mijn gastlog op GeenCommentaar, onder het pseudoniem P.J. Cokema, ook op Sargasso en hier (triple-posting).

Afgelopen vrijdag stond op GeenCommentaar en Sargasso een crosspost van Sargasso's redacteur Steeph, die met behulp van de formule (kc=sw)+mi=80², wees op de mogelijkheid dat het ook buiten de jaarwisseling om wel eens onrustig op straat kan worden. En wel (zie formule) omdat de kredietcrisis een stijgende werkloosheid veroorzaakt en mede door een mislukt integratiedebat extreemrechtse tendensen zullen groeien, zoals ook in de 80'er jaren het geval was. Onlust wordt maatschappelijke onrust, die hardhandig afgereageerd zal worden op immigranten en hun nazaten. Het is slechts een scenario, volgens Steeph.

Toegegeven: er zijn wat overeenkomsten tussen de 80'er jaren en nu. Aan het begin van dat roemruchte decennium trekt de 2e oliecrisis een aardige wissel op de economie en een beurskrach in 1987 doet menigeen huiveren. De werkloosheid steeg en de kabinetten Lubbers reageerden met stevige bezuinigingsmaatregelen. Het integratiedebat begint goed op gang te komen en extreemrechts groeide dermate dat ze in 1982 een zetel in het parlement wist te bemachtigen. Maar rellen?

Tja, in de jaren 70 waren er inderdaad heel vervelende matpartijen in Den Haag en Schiedam jegens allochtonen. Maar misschien was het aan de verkiezingswinst van Janmaat te danken dat de onrust zich in de parlementaire tradities voegde. Of zouden de maatregelen van de overheid, op grond van de Wet Arbeid Buitenlandse Werknemers (1979) voor rust op straat gezorgd hebben?

Mwah, het was allerminst rustig in de eerste helft der 80'er jaren. Krakersrellen in Amsterdam, Nijmegen en Groningen, het feestje bij de kroning van Beatrix, massale demonstraties tegen kruisraketten, blokkades bij Borssele en tegen munitietransporten, een grote havenstaking en een ambtenarenprotest waardoor we dagen van de post verstoken bleven. Maar aan het einde van de 80'er jaren was het ook met die onrust wel gedaan.
Want het had allemaal niet geholpen. In 1986 ging de 2e Kamer akkoord met de stationering van de kruisraketten en de betogers tegen kernenergie bleven verdwaasd en verbaasd achter toen de regering in datzelfde jaar als enige reactie op de ramp in Tsjernobyl, een verbod op het verbouwen van rode kool afkondigde. Mede door het failliet van het communisme, dat in 1989 zijn teloorgang begon te beleven, worden die 80'er jaren nu vooral herinnerd als één grote historische vergissing.

Sindsdien kan de overheid doen wat ze wil. Na het Duyvendak-gedoe denkt men wel twee keer na voor men iets onderneemt, omdat niemand de geschiedenis in wil als politiek crimineel. En scholierenopstandjes worden gezien als nodeloze urenvulling, krakers staan alleen nog maar te boek als cliëntonvriendelijke horecaondernemers. De maatschappelijke onrust is gekanaliseerd in nieuwe parlementaire bewegingen of wordt voor de rechter uitgevochten. Op straat is het alleen onrustig bij de jaarwisseling en een enkele voetbalpartij. En zelfs dat neemt af.

Maar dat is allemaal niet de reden waarom ik niet snap waar Sargasso-Steeph zich zorgen om maakt. Want we hebben tenslotte altijd nog onze overheid. De overheid heeft ook een scenario voor maatschappelijke onrust. Dit kabinet meent dat polarisatie en radicalisering tot de rampen behoren, die dit land kunnen treffen. Grote kans zelfs, maar wel met kleinere gevolgen, meent het kabinet. Er wordt zelfs hard gewerkt aan de voltooiing van een Operationeel Actieplan Polarisatie en Radicalisering, die u hier kunt downloaden. We kunnen dus gerust gaan slapen, de overheid is op haar hoede.

Vergeet het maar. Niks slapen. Waakzaam zijn. De burger wordt onderdeel van het veiligheidsbeleid.
Daartoe heeft het kabinet de DSP-groep
analyses laten maken (pdf-alert) van een paar brandhaarden, waaronder de rellen in Slotervaart (1998), de situatie na de moord op Van Gogh (2004) en de onlusten in Utrecht (2007).
Conform de wens van het kabinet de burger te betrekken bij het voorkomen van dat soort onrust, presenteert de DSP-groep in
dit document (pfd!) een vragenlijst (zie bld. 6 in link), die door actieve wijkbewoners en buurtprofessionals ingevuld kan worden om te kijken of er reden voor paniek is. En verdomd, Steeph's analyse is al lang onderkend, want de eerste vraag vist naar “problemen op het terrein inkomen en/of werkomstandigheden. Denk aan: ontslag, achteruitgang in inkomsten, armoede, arbeidsonrust, economisch zwaar weer“.

Bij vraag 5 kan aangegeven worden of er sprake is van “aantasting van fundamentele burgerrechten“. Nee, niet de inperking van uw privacy of de vrijheid van meningsuiting, maar of er mensen belaagd worden wegens hun etniciteit, geloof of seksuele geaardheid.
Mochten alle vragen een score van 7 of hoger opleveren, dan is verdieping nodig. Eén van die verdiepingsvragen is: “is er sprake van een grote nieuwswaardigheid van het (de) incident(en) en/of springen de media er sterk op in (kan ook zijn door gebrek aan ander nieuws)? Komen er veel media/journalisten op af?” Tevens is het seizoen en het weer van belang: “is het voor- of najaar (geen vakanties); is het mooi/warm weer (geen regen/kou)?“. U kunt als waakzaam burger dus uw buurt scannen.

Is dat de manier om te voorkomen dat onlust omslaat in onrust? Ik meen van niet. De irrationele onlust onderkennen is één ding, maar dat één van de peilers van het veiligheidsbeleid te maken is wat anders. De burger daarbij als instrument inzetten om zijn buurlui te observeren op verdachte elementen, voedt de gedachte dat de ander de moeite waard is in de gaten te houden. Dat soort maatregelen zal zeker tot onrust leiden. Het splijt de samenleving meer dan het nu al het geval is.
De risico's zitten dus niet zozeer in de kredietcrisis, werkloosheid en een pover integratiedebat, maar in een overheid die onbedoeld, dat geloof ik nog graag, burgers tegen elkaar opzet. Wie houdt die beweging staande?